Nowi księża zachodniego rytu w Patriarchacie Antiocheńskim

W ciągu ostatniego miesiąca biskup diecezji Worcester i Nowej Anglii Jan (Abdalah) wyświęcił kilku kapłanów dla zachodniego wikariatu w jurysdykcji Patriarchatu Antiocheńskiego. Pierwsza chirotonia miała miejsce 8 czerwca w posługującej się zachodnim rytem cerkwi św. Marka w Denver w stanie Kolorado – na diakona został wyświęcony subdiakon James Tochihara, który tym samym rozpoczął niesienie posługi w tejże świątyni. Władyka Jan udzielił także chirotesji lektorskich trzem chłopcom w tej parafii.

Parafia św. Marka została założona w 1875 roku w ramach Kościoła episkopalnego. Jednakże z biegiem lat jej drogi zaczęły się coraz bardziej rozchodzić z doktryną i nauczaniem Kościoła episkopalnego, i w 1991 roku została przyjęta do Cerkwi przez Patriarchat Antiocheński, zachowując przy tym stare zachodnie praktyki liturgiczne, które zostały tylko nieco zmienione, by były zgodne z prawosławiem. Obecnie w parafii codziennie są prowadzone modlitwy poranne i wieczorne, a w niedziele sprawowane są dwie Liturgie.

Z kolei w święto Pięćdziesiątnicy, 23 czerwca, w cerkwi św. Piotra w Fort Worth w stanie Teksas, święcenia kapłańskie przyjął diakon Robert Weber, który został mianowany wikariuszem w tej parafii. Mimo że cerkiew ta posługuje się zachodnim rytem, przyjęto tu niektóre wschodnie praktyki, jak układ nabożeństw typowy dla tradycji arabskiej i greckiej, tj. sprawowanie Wieczerni w soboty wieczorem, a w niedziele rano, przed Liturgią, Jutrzni. Ponadto w piątki odmawiany jest Akatyst do Bogurodzicy.

Natomiast 29 czerwca, w tzw. Suchą Sobotę (w tradycji zachodniej, co obecnie zachowują tylko niektórzy rzymscy katolicy posługujący się rytem trydenckim, istnieje tradycja tzw. „suchych dni”, które są obchodzone cztery razy do roku, kiedy to w środę, piątek i sobotę obowiązuje post ścisły; jeden z takich okresów suchych dni przypada właśnie w tygodniu świątecznym Zesłania Ducha Świętego), w cerkwi św. Stefana, biskup Jan wyświęcił subdiakona Beniamina Kjendala na diakona. Kilka dni później, 30 czerwca, w Niedzielę Świętej Trójcy (Zachód rozdzielił Niedzielę Zesłania Świętego Ducha i Świętej Trójcy na dwa osobne święta, i Troica przypada tydzień po Pięćdziesiątnicy, co prawosławne parafie zachodniego rytu podtrzymują) o. Beniamin przyjął święcenia kapłańskie, i w środę 3 lipca, w wigilię święta Bożego Ciała* rozpoczął swoją posługę właśnie w parafii św. Stefana, w której w każdą niedzielę sprawowana jest Boska Liturgia poprzedzona Jutrznią.

Ojciec Beniamin wychował się w rodzinie protestanckiej (odłam Synodu Missouri). Prawosławie poznał w czasie studiów w seminarium przygotowując się na pastora, dzięki swemu starszemu bratu, również pastorowi, jednakże do Cerkwi wstąpił dopiero po dwóch latach pełnienia posługi pastorskiej w luterańskiej parafii Świętej Trójcy na Brooklinie w Nowym Jorku. Do kapłańskiej służby w Cerkwi był przygotowywany pięć lat przez o. Michała Eliasa z antiocheńskiej parafii pw. Bogurodzicy, również mieszczącej się na Brooklinie. Z matuszką Alissą ma piątkę dzieci.

Obecnie Patriarchat Antiocheński posiada najwięcej parafii rytu zachodniego wśród Cerkwi lokalnych – w ramach Samorządnej Antiocheńskej Archidiecezji Północnej Ameryki działa ich około 26. Posługują się one nowym stylem, co oznacza, że zachowują stare, prawosławne paschalia. Boska Liturgia, sakramenty, i inne obrzędy sprawowane są według starych zachodnich tradycji opartych na rycie św. Grzegorza w języku angielskim. Część modlitw i hymnów stosowanych na Wschodzie, jak np. modlitwa przed Eucharystią (Wieczeri Twojeja Tajnyja – Mistycznej Twej Wieczerzy) czy niektóre tropariony, zostały dodane. Ponadto w świątyniach zachodniego rytu znajduje się zazwyczaj więcej ikon, niż w kościołach rzymsko-katolickich. Eucharystia, w przeciwieństwie do praktyki Zachodu, sprawowana jest na chlebie kwaszonym, i udzielana pod dwiema Postaciami, choć zazwyczaj nie za pomocą łyżeczki – kapłan macza Cząsteczkę Ciała Chrystusa w kielichu z Krwią.

Parafie zachodniego rytu mają za zadanie, oprócz przywrócenia zachodnich praktyk liturgicznych sprzed odejścia Kościoła łacińskiego od Prawosławia, przybliżyć do Cerkwi tych, którzy chcą do niej wstąpić, zachowując przy tym swoje tradycje. W przeciwieństwie do Katolickich Kościołów Wschodnich, prawosławne parafie rytu zachodniego powstały nie w wyniku zawarcia unii podpisywanych zazwyczaj w ramach rozgrywek politycznych, lecz dzięki odrzuceniu błędnych nauk i chęci przyłączenia się do Cerkwi.

Tutaj można posłuchać kilku hymnów w wykonaniu chóru parafii rytu zachodniego pw. św. Grzegorza w Waszyngtonie.

Na podstawie: antiochian.org, stsoc.org

* Święto to o tysiącletniej tradycji przypada w czwartek po Niedzieli Świętej Trójcy, i jest swoistym powrotem do Wielkiego Czwartku, z tym że już bez ścisłego postu, który obowiązuje w Wielkim Tygodniu, a akcent pada już tylko na jego radosną część, tj. ustanowienie Eucharystii w świetle Paschy, Wniebowstąpienia i Zstąpienia Świętego Ducha bez innych, smutnych aspektów Wielkiego Czwartku, jak np. modlitwa o Kielich w Ogrójcu czy pojmanie Chrystusa. Na Zachodzie Boże Ciało, tak jak na Wschodzie Niedziela Wszystkich Świętych, kończy cykl świąt ruchomych, ujętych u nas w ramy Triody Postnej i Kwietnej. Dlatego też prawosławne parafie rytu zachodniego to wielkie święto zachowały, z tym że przywróciły jego pierwotną formę – w parafiach tych nie ma elementu adoracji Eucharystii sprzecznego z prawosławiem, który później stał się tak charakterystyczny dla obchodów tego święta w Kościele rzymsko-katolickim

— Dominika Kovačević