Otwarto Muzeum Serbskiej Cerkwi Prawosławnej

W duchu paschalnej radości, w czasie trwania posiedzenia Świętego Synodu Serbskiej Cerkwi, w piątek, 31 maja, w Belgradzie w podniosłej atmosferze otwarto Muzeum Serbskiej Cerkwi Prawosławnej, będące swoistym strażnikiem tożsamości, historii i kultury serbskiego Kościoła i narodu. Na uroczystości obecni byli patriarcha Serbii Ireneusz i inni serbscy biskupi, przedstawiciele innych wyznań i religii, prezydent Serbii Tomislav Nikolić, minister kultury serbskiej Bratislav Petković oraz kilku ambasadorów.

Uroczystość otwarcia muzeum rozpoczęła się śpiewem troparionu Paschy i hymnu Serbii Bože pravde w wykonaniu słynnego Pierwszego Belgradzkiego Towarzystwa Śpiewaczego. Potem nastąpiło przemówienie patriarchy Ireneusza: Dotychczasowa przestrzeń muzeum pozwalała na ekspozycję zaledwie małej części bogactwa i duchowego skarbu, które mamy, przez co nie było możliwe poznanie, czym nasza Cerkiew włada (…). Mamy ten skarb duchowy, przekazywany przez pokolenia od XIII wieku do obecnych czasów (…). Te przedmioty przedstawiają naszą kulturę, nasze duchowe dziedzictwo, nasze duchowe rękodzieło, które pochodzi nie tylko z jednego miejsca, lecz ze wszystkich obszarów, gdzie żył nasz naród. Dzięki władzy Republiki Serbii, która poprzez ministerstwo kultury wydzieliła środki na to muzeum, po raz pierwszy w historii stało się możliwe wyeksponowanie i udostępnienie tego bogactwa tym wszystkim, którzy chcą je poznać.

Następnie władyka wymienił, jakie eksponaty można zobaczyć w nowo otwartym muzeum: ikony; liturgiczne księgi zarówno pisane ręcznie, jak i drukowane; utensylia liturgiczne; wiele ważnych historycznych dokumentów; wreszcie obrazy i zdjęcia, które od lat nie ujrzały światła dziennego. Jednymi z najcenniejszych eksponatów są płaszczenica króla Milutina (XIII wiek) oraz płaszcz samego św. męczennika cesarza Łazarza, który dowodził serbskim prawosławnym wojskiem przeciwko muzułmańskim Turkom w sławetnej bitwie na Kosowym Polu w 1389 roku. Niestety, część przedmiotów utraconych przez Serbów w toku wojennej zawieruchy w latach 40. i 90. zeszłego wieku, wciąż nie została zwrócona prawowitym właścicielom, mimo że wiadomo, iż znakomita ich część nie zaginęła.

Kończąc swoje przemówienie, patriarcha wyraził życzenie, by muzeum to było domem nie tylko hierarchów Cerkwi, ale i jej wiernych, i dodał: Czujcie się tu, jak u siebie w domu. Dobro došli! (tradycyjne serbskie przywitanie: „Dobrze, że przyszliście”, w znaczeniu: „Witajcie”).

O potrzebie istnienia takiego muzeum mówił również prezydent Nikolić: Gdyby nie świadomość wagi zachowania historycznych drogocennych przedmiotów, znaczna część naszej wielowiekowej przeszłości zostałaby rozrzucona po całej Europie lub byłaby utracona na zawsze. Świadczył o tym 60 lat temu ówczesny patriarcha Serbii Wincenty, który na otwarciu Muzeum Serbskiej Cerkwi Prawosławnej [w 1954 roku; była to tak naprawdę mała ekspozycja, która pozostała niezmieniona aż do tego otwarcia, przyp. tłum.] powiedział: „W trudnej i męczeńskiej serbskiej przeszłości znikały miasta, dwory, twierdze, lecz część kulturowego bogactwa została zachowana w monasterach i cerkwiach, w których przez wieki serbscy mnisi i kapłani je strzegli i zachowali…”. A historia serbskiego duchowego jestestwa utkana jest licznymi przedmiotami.

Po tych przemowach dostojni goście jako pierwsi dokładnie zwiedzili muzeum, a specjalistycznym komentarzem służył im kierownik muzeum Vladimir Radovanović.

Na podstawie spc.rs

— Dominika Kovačević