Po raz pierwszy od wieków sprawowano Boską Liturgię autorstwa św. Serapiona

W dzisiejszych czasach najbardziej znanymi nam Liturgiami sprawowanymi w Kościele prawosławnym (bizantyjskim) są te autorstwa św. Jana Chryzostoma, św. Bazylego Wielkiego, św. Jakuba oraz św. Grzegorza Teologa (częściej określana mianem Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów). W nielicznych miejscach celebruje się jeszcze Liturgię św. Marka oraz Liturgię Uprzednio Poświęconych Darów św. Jakuba. Tymczasem, autorów Boskiej Liturgii jest znacznie więcej. Coraz częściej, na potrzeby Prawosławia na Zachodzie, odrestaurowywane są zachodnie ryty sprzed czasów schizmy (czyli znacznie starsze, niż ryt trydencki uważany przez katolickich tradycjonalistów za „Mszę Wszechczasów”); również Cerkwie orientalne, oprócz wyżej wspomnianych autorów, korzystają z Liturgii ułożonych przez innych świętych, jak np. Cyryla aleksandryjskiego.

Ten wstęp jest potrzebny, by zrozumieć, jak wielkie wydarzenie miało miejsce w Niedzielę Ojców I Soboru, 16 czerwca br. w Grecji. Otóż, w cerkwi pw. ikony Bogurodzicy „Myrtidiotissa” w Pireusie po raz pierwszy od bardzo wielu wieków sprawowano Boską Liturgię autorstwa św. Serapiona z Thmuis.

Święty Serapion to jeden z tzw. egipskich Ojców Kościoła, który żył w pierwszej połowie IV wieku. Zasłużył się on zwalczaniem herezji arianizmu, a także skomponowaniem własnego euchologionu (na zachodzie znanego jako Sakramentarz Serapiona). Zawarł w nim m.in. opis sprawowania sakramentów chrztu i święceń kapłańskich, pogrzebu, święcenia oleju, a przede wszystkim, Boską Liturgię składającą się z 30 modlitw, w której jako pierwszej udokumentowano zastosowanie Hymnu Serafinów (cs. Swjat’, swjat’, swjat’). Inną jej ciekawą cechą są dwa elementy następujące tuż po wyjściu katechumenów (po słowach brzmiących w cs. oglaszenni, izyditie): liczne prośby o wstawiennictwo świętych, oraz specjalna modlitwa pokutna. Co charakterystyczne dla innych rytów egipskich, występują tu modlitwy o deszcz i odpowiedni poziom Nilu, by tym samym ziemie uprawne wzdłuż tej rzeki zostały nawodnione.

Tę starożytną Boską Liturgię, z błogosławieństwa metropolity Pireusu Serafima, sprawowali kapłani z tejże metropolii, na czele z jej sekretarzem – archimandrytą Nifonem (Kapogiannisem). Ponieważ jest to Liturgia pochodząca z okresu, kiedy jeszcze nie istniała ściana bądź zasłona wyraźnie oddzielającą część ołtarzową, celebrowano ją przed ikonostasem pireuskiej cerkwi, do tego nie w kierunku jego, lecz specjalnie przygotowanego przed nim ołtarza.

Na tej niecodziennej uroczystości obecny był profesor liturgiki na Uniwersytecie Ateńskim, Jerzy Filas, który objaśniał zgromadzonym wiernym poszczególne elementy tej Boskiej Liturgii, by mogli w niej uczestniczyć ze zrozumieniem, a tym samym docenić bogactwo wschodniej tradycji liturgicznej.

Na podstawie: johnsanidopoulos.com, orthodoxwiki.org

— Dominika Kovačević