Problemy Kościoła Bułgarii

Za agencją Itar-Tass podajemy, że w dniu 22 lipca br. rząd Bułgarii zamknął ponad 200 cerkwi, które znajdują się we władaniu tzw. „alternatywnego synodu”, który od początku lat dziewięćdziesiątych nie pozostaje w kanonicznej jedności z Kościołem prawosławnym Bułgarii.

Nastąpiło to w związku z przyjętą przez parlament Bułgarii w dniu 21 grudnia 2003 r. ustawą o związkach wyznaniowych, która nadała szczególną pozycję Kościołowi prawosławnemu a prawosławie określiła jako tradycyjną religię Bułgarii (obok m.in. islamu i judaizmu). Od tej chwili wszelkie inne wspólnoty religijne mogą działać wyłącznie po uzyskaniu specjalnego zezwolenia wydanego przez sądy, które mogą również udzielać czasowej licencji na działalność duszpasterską na terenie kraju.

Zamknięte ostatnio cerkwie w roku 1992 zostały przejęte przez duchowieństwo, które związało się z hierarchią „alternatywnego synodu”. Komentatorzy podkreślają jednak, że schizma w bułgarskim Kościele prawosławnym nie nastąpiła bez udziału świata polityki. Rządząca od 2001 roku ekipa cara Bułgarii Symeona, który sprawuje aktualnie funkcje premiera tego kraju nosiła się od dawna z zamiarem uporządkowania rozdartego schizmą prawosławnego Kościoła Bułgarii.

Bułgarski Kościół Prawosławny liczy obecnie dwanaście diecezji w kraju i dwie zagraniczne (około 2600 parafii obsługuje 1500 duchownych), ponad 120 monasterów (ale powołania monastyczne są dość rzadkie), dwa wydziały teologii i dwa seminaria. Liczbę wiernych szacuje się na ponad 7 mln na ogólną liczbę 9 mln mieszkańców. Podobnie jak większość prawosławnych Kościołów Europy Środkowej i Wschodniej Kościół Bułgarii boryka się z wieloma problemami związanymi z reorganizacją życia cerkiewnego. Najpoważniejszym jest jednak kryzys wewnętrzny, który doprowadził w 1992 roku do ustanowienia równoległej struktury hierarchii, która uznała wybór patriarchy Maksyma za niekanoniczny. Przewodził jej metropolita Pimen, a następnie po jego śmierci biskup Innokentij. Tej struktury nie uznał jednak żaden z lokalnych Kościołów prawosławnych.

Bolesną ranę na ciele bułgarskiego Kościoła starano się jak dotąd zaleczyć środkami o charakterze cerkiewnym. W roku 1998 Patriarcha Maksym starał się skłonić do powrotu na łono kanonicznego Kościoła duchowieństwo i wiernych związanych z „alternatywnym synodem”. Zwołano wtedy sobór, w którym uczestniczyli również hierarchowie „alternatywnego synodu”, a próbę mediacji podjęli przedstawiciele sześciu lokalnych Kościołów prawosławnych. Uczestniczył w niej m. in. Metropolita Sawa z PAKP. Próby te jednak nie zakończyły się powodzeniem, a stan podziału istnieje aż po dzień dzisiejszy.

Na zdjęciu: cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego w Sofii - katedra Patriarchy

— Szymon Krzyszczuk