Spotkanie SYNDESMOSU w Mińsku

W dniach 8-11 grudnia w Instytucie Teologii Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu im. Metodego i Cyryla w Mińsku i domu ekumenicznych spotkań – Kinonija odbyło się seminarium Światowego Bractwa Młodzieży Prawosławnej SYNDESMOS. Przewodnim tematem była «Cerkiew w życiu społeczeństwa i otaczającego świata».

W seminarium wzięli udział przedstawiciele organizacji członkowskich z Argentyny, Węgier, Grecji, Finlandii, Ukrainy, Rosji, Białorusi i Polski (ks. Marek Wawreniuk, Magdalena Żdanuk i Marta Łuksza). Pierwszego dnia, 8 grudnia, seminarium otworzył przewodniczący Zjednoczenia Młodzieży Białoruskiej Kościoła Prawosłąwnego - biskup grodzieński i wołkowyski Artemij. W swoim słowie powitalnym władyka podkreślił wagę uświadomienia sobie odpowiedzialności w sprawie świadectwa o swojej wierze. „Chrześcijanie nigdy nie byli ślepymi i głuchymi w odniesieniu do tego, co dokonuje się na świecie! Chrystus nie był takim! On płakał nad Jerozolimą, On współczuł ludziom. On nie zszedłby na ziemię i nie stałby się człowiekiem, On nie wziąłby na siebie krzyża i nie ukrzyżowałby się na nim, nie umierał i nie zmartwychwstawałby, gdyby chrześcijaństwo nie powinno byłoby być takim współczującym i miłosiernym w odniesieniu do wszystkiego, co okrążało i okrąża je w tym świecie! Wielu wierzących będzie liczyć, że żyją zwyczajnym chrześcijańskim życiem. Święta Cerkiew uprzedza nas o niebezpieczeństwie „przeciętnego” chrześcijaństwa. Lecz, niestety, w większości, jesteśmy właśnie takimi: nie gorącymi i nie chłodnymi. A ten stan, jak uczą święci ojcowie, jest grzeszny i niedobry. Czy zamyślaliśmy się my nad tym, że nie bywa zwykłego chrześcijańskiego życia? Wszyscy znajdujemy się między dobrem i złem, między światłem i ciemnością, między Bogiem i diabłem. I od naszego dobrowolnego wyboru zależy, z kim będziemy. Tak zasadniczo można postawić pytanie: z Bogiem lub z diabłem? A nam często zdaje się, że jest trzeci, alternatywny wariant, a takiego nie ma. Jeżeli myśleć tak, znaczy, głęboko i niebezpiecznie mylić się. Ani razu nie dano nam przeciętnego, trzeciego wariantu, znaczy, nie może być średniego, zwyczajnego chrześcijańskiego życia. Jeżeli nie z Bogiem, znaczy, z diabłem!

Każdy człowiek, tym bardziej chrześcijanin, ponosi odpowiedzialność za panujące na świecie zło. Każdy człowiek, a zwłaszcza chrześcijanin, powinien uświadamiać sobie, że on ponosi odpowiedzialność nie tylko za osobiste zło, za osobiste przewinienia przeciw Bogu czy bliźniemu, lecz również za panujące na świecie zło, któremu nie sprzeciwia się. Czy jesteśmy aktywni drodzy bracia i siostry? W przytłaczającej większości - nie! Modlimy się, wzywamy Pana - «niech przyjdzie Królestwo Twoje» - wzdychamy i... pozostajemy pasywnymi, niejako cudu oczekując. Jeżeli za modlitwą nie ma duchowej aktywności, doprowadzamy do oszukiwania samego siebie, do psychicznej pustki i do rozczarowań. Jesteśmy wezwani w miarę swoich sił, w miarę tych zdolności, które każdemu z nas dał Pan Bóg, uczyć się tych chrześcijańskich trudów i czynów, których dokonywali wszyscy święci, a nie siedzieć z założonymi rękoma i płynąć z prądem - przecież z prądem płynie tylko zdechła ryba!(…)"

Na zakończenie swojej wypowiedzi władyka życzył owocnej pracy i wszechmocnej pomocy Bożej we wszystkich dobrych przedsięwzięciach i sprawach. Następnie odbyła się dyskusja, poświęcona jednemu z najwcześniejszych pisemnych pamiętników chrześcijaństwa - listowi do Diogenesa (rozdziały V i VI, przedstawiające rolę chrześcijan w świecie). Wstępne tezy rozmowy przedstawił wykładowca instytutu św. Filareta w Moskwie – Wiktor Konstantinowicz Kott. Następnie uczestnicy seminarium kontynuowali dyskusję w małych grupach, gdzie każdy miał możliwość wypowiedzenia się na ten temat.

Po krótkiej przerwie odbyły się wystąpienia wykładowców białoruskiego instytutu teologii profesora Andrzeja Daniowa i Tatiany Dowgiałło na temat „Cerkiew i ekologia”. Następnie Wiktor K. Kott przeczytał referat o społecznej odpowiedzialności chrześcijan i Kościoła w historii XX w., w którym były poruszone problemy współdziałania chrześcijan ze światem.

Po obiedzie uczestnicy seminarium udali się na miejsce masowych rozstrzelań ofiar represji 1937-1941r., które znajdują się w lesie Kuropaty. Uczestnicy mogli dowiedzieć się o strasznej rzeczywistości podporządkowanej bezbożnej i bezwstydnej władzy. O swoim doświadczeniu pobytu w stalinowskich obozach opowiedział pastor kościoła baptystów Ernest Sabiła, który w tamtych latach cierpiał za wiarę w Chrystusa. Odśpiewano modlitwę za dusze zmarłych – „wiecznaja pamiat”

Po wieczornym nabożeństwie i kolacji odbyło się zapoznanie z uczestnikami i przedstawienie organizacji, z których przybyli. Następnego dnia, 9 grudnia, w instytucie teologii odbyły się spotkania grup dyskusyjnych na następujące tematy: 1. Drogi świadectwa o Chrystusie w społeczeństwie (moderator W.K. Kott, Instytut św. Filareta, Moskwa). 2. Cerkiew i jej udział w polityce (moderator Antuan Arżakowskij, Lwów). 3. Cerkiew i odpowiedzialność chrześcijan za społeczeństwo i kulturę. (moderator o. Jan Priwałow, Archangielsk).

Po zakończeniu dyskusji przedstawiono rezultaty pracy każdej z grup. Tego samego dnia po krótkiej przerwie odbył się okrągły stół na temat: «Odpowiedzialność Cerkwi za społeczeństwo i otaczający świat». W ramach okrągłego stołu miały miejsce wystąpienia o. Jana Priwałowa, który mówił o metodach pracy misyjnej w Archangielsku; wystąpiła także Lidia d'Aloisio, która opowiedziała o problemach miejscowych prawosławnych Cerkwi w Europie Zachodniej. Wieczór skończył się twórczym programem, przygotowanym przez uczestników seminarium.

Trzeci dzień seminarium, 10 grudnia, zaczął się św. Liturgią w świątyni Opieki (Pokrowy) Przenajświętszej Bogarodzicy w Mińsku, gdzie uczestnicy seminarium przystąpili do Eucharystii. Po obiedzie uczestnicy mieli możliwość zwiedzenia Muzeum Architektury Narodowej. Po zwrocie do Kinoniei uczestnicy seminarium mogli poszerzyć swoją wiedzą o ekologii – biolog A. Spicyn poprowadził temat: «Sposoby ekologicznie świadomego zachowania». Po wieczornym nabożeństwie odbyła się prezentacja Syndesmosu, którą przeprowadził prezydent tej organizacji Christophe d’Aloisio. Każdy z obecnych miał możliwość dowiedzieć się więcej o działalności Syndesmosu. Na pytania odpowiadał Christophe i sekretarz generalny Sundesmosu Olga Olejnik.

Czwarty dzień seminarium, 11 grudnia, był przede wszystkim poświęcony podsumowaniu spotkania. W szczególności uczestnicy seminarium wyrazili swoją ocenę o seminarium, zaznaczyli i dyskutowali nad jego pozytywnymi i negatywnymi stronami.

Po zakończeniu okrągłego stołu dla uczestników seminarium była zorganizowana wycieczka po Mińsku. Spotkanie zakończyło się pożegnalną kolacją w domu «Kinonija».

— Marta Łuksza