Wizyta patriarchy Ireneusza w Chorwacji – jubileusz 400-lecia seminarium monasteru Krka

W dniach 18-20 sierpnia patriarcha serbski Ireneusz przebywał z wizytą w diecezji dalmackiej będącej jedną z kilku prawosławnych diecezji na terenie Chorwacji. Głównym powodem tej podróży był jubileusz 400-lecia seminarium Świętych Trzech Hierarchów przy monasterze Krka będącym najważniejszym prawosławnym klasztorem w Chorwacji.

Wizyta rozpoczęła się 18 sierpnia przybyciem do cerkwi św. Eliasza w Zadarze – po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat serbski patriarcha złożył wizytę w tym mieście. Zadar to też była siedziba prawosławnego biskupa Dalmacji. W swoim powitalnym słowie biskup dalmacki Focjusz przedstawił ważną rolę Zadaru w rozwoju prawosławia na tych terenach dzięki działalności seminarium, i wielu znaczących hierarchów, znawców prawa kanonicznego i teologów pochodzących stąd.

Następnie zwierzchnik Serbskiej Cerkwi Prawosławnej udał się do rzymsko-katolickiej katedry św. Anastazji Dalmackiej (wśród Chorwatów znana jako św. Stošija; żyła ona w czwartym wieku), gdzie znajdują się też relikwie tej męczennicy. Został on powitany przez arcybiskupa Zadaru i przewodniczącego rzymsko-katolickiego episkopatu Chorwacji, Želimira Puljića. W swojej przemowie katolicki hierarcha podkreślił wielowiekową rolę edukacyjnych ośrodków tak katolickich, jak i prawosławnych w przemianie Europy na tle duchowym, intelektualnym, wychowawczym i kulturalnym. Zaznaczył także, iż św. Anastazja Dalmacka to wspólna święta katolików i prawosławnych, która przez stulecia wiąże Zachód i Wschód. Z kolei serbski patriarcha przypomniał, iż okres kiedy Wschód i Zachód tworzyły jedną Cerkiew Chrystusową był nie krótki, lecz długi, i dla chrześcijan nie może to być zapadła przeszłość, lecz coś, nad czym trzeba pracować, by tę jedność przywrócić. Zaznaczył także ważną rolę hierarchów obydwu Kościołów na tych terenach, którzy powinni zachowywać się nienagannie, by być prawdziwie wzorem dla wiernych, co jest ważnym w kontekście tragicznych wydarzeń lat dziewięćdziesiątych, dzielących obydwa narody, obydwa wyznania.

Na koniec tego spotkania patriarcha Ireneusz oddał pokłon relikwiom św. Anastazji, a w tym czasie obecni seminarzyście zaśpiewali troparion ku czci tej męczennicy.

Tego samego dnia wieczorem serbski arcypasterz udał się do monasteru Krka pw. archanioła Michała, którego historia sięga XIV wieku, w i którym rokrocznie szczególnie obchodzone jest święto Przemienienia Pańskiego, którego właśnie 18 sierpnia wg starego stylu przypadała wigilia. Tutaj patriarcha sprawował wielką wieczernię, po której odbyła się uroczysta akademia pod tytułem Cztery wieki światłości w nawiązaniu do czterechsetlecia prawosławnego seminarium działającego przy monasterze Krka.

Śpiew hymnu seminarium Trzech Świętych Hierarchów przy monasterze Krka

Głównym punktem uroczystości była Boska Liturgia święta Przemienienia Pańskiego sprawowana następnego dnia. Celebrował ją patriarcha Ireneusz w asyście jedenastu serbskich biskupów i wielu kapłanów. Eucharystia zgromadziła tysiące prawosławnych wiernych z Dalmacji i innych części państwa chorwackiego. Obecny był arcybiskup Želimir Puljić oraz przedstawiciele władz Serbii i Chorwacji.

Kazanie wygłosił biskup Dalmacji Focjusz. W jego pierwszej części przybliżył znaczenie święta Przemienienia Chrystusa na górze Tabor, mówiąc m. in.: Bóg wszystko stworzył, by w Chrystusie było przemienione, i w ten sposób zyskało swoją wieczną hipostazę [postać] i zbawienie. Tak mówią Święci Ojcowie, tłumacząc wielkie wydarzenie Przemienienia Chrystusa na Taborze. Tabor w Nowym Testamencie jest ikoną nowego i wiecznego raju, z którego wypływają trzy rzeki teologii: liturgicznej, dogmatycznej i ascetycznej (hezychastycznej), napajające Nowy Izrael – to jest Cerkiew Chrystusową – słowami wiecznego i nieprzemijającego życia. Zaiste, Przemienienie Pańskie to pełnia święta, to pełnia naszej wiary, naszej nadziei i miłości. W nim kryje się odpowiedź na wszystkie pytania kosmologiczne, antropologiczne i eschatologiczne, w nim jest odpowiedź na pytania dotyczące życia i śmierci, początku i końca, bowiem Przemienienie to przedsmak Zmartwychwstania.

W drugiej części swego kazania władyka Focjusz przybliżył historię seminarium Świętych Trzech Hierarchów oraz osób z nim związanych na przestrzeni wieków.

Na koniec modlitewnej części obchodów patriarcha Ireneusz podziękował wszystkim tym, którzy w seminarium w Krka wychowują kolejne pokolenia teologów, nowych apostołów szerzących słowo Boże.

Po Boskiej Liturgii miał miejsce program artystyczno-kulturalny.

Krótki reportaż serbskiej telewizji

W poranek 20 sierpnia patriarcha Ireneusz odwiedził cerkiew św. Spirydona w Skradiniu. Następnie pojechał do cerkwi Chrystusa Zbawiciela w Šibeniku, który jest siedzibą prawosławnego biskupa Dalmacji.

Ostatnim punktem trzydniowej patriarszej wizyty w Chorwacji był Split. Była to pierwsza w historii wizyta zwierzchnika Serbskiej Cerkwi Prawosławnej w tym mieście. Władyka Ireneusz najpierw spotkał się z wiernymi w cerkwi św. Sawy. W komitecie powitalnym nie zabrakło burmistrza Splitu, który wyraził radość z tej historycznej wizyty.

Następnie dostojny gość udał się do rzymsko-katolickiej katedry Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny, której zarazem patronuje św. Domnius (chor. Dujam, święty biskup i męczennik z IV wieku pochodzący ze Splitu); początki tej świątyni sięgają czwartego wieku, kiedy było to mauzoleum cesarza Dioklecjana, aczkolwiek była ona wielokrotnie przebudowywana. Patriarcha Ireneusz pokłonił się przechowywanym tu relikwiom św. Domniusa, w trakcie czego, podobnie jak w Zadarze, prawosławni wierni odśpiewali troparion ku czci tego świętego. W katedrze miało miejsce również spotkanie serbskiego patriarchy z rzymsko-katolickim arcybiskupem Splitu Marinem Barišićem.

Na podstawie: spc.rs

— Dominika Kovačević