Fundacja Oikonomos/Akademia Supraska zaprasza na Międzynarodową konferencję naukową zatytułowaną "Dziedzictwo Cerkwi prawosławnej w dawnej i obecnej Rzeczypospolitej".
17-19 września 2026 r.
ul. Klasztorna 1
16-030 Supraśl
Temat konferencji obejmuje całokształt osiągnięć prawosławnych obywateli państwa polsko-litewskiego od początku obecności chrześcijaństwa, w pierwszej i drugiej Rzeczypospolitej, a także w czasach współczesnych.
Wstęp wolny.
Program konferencji:
17 września 2026 r.
9.30 molebień w Cerkwi Zwiastowania NMP w Supraślu
10.15 uroczyste rozpoczęcie konferencji, Aula Akademii Supraskiej
powitanie Uczestników i Gości – ks. Jarosław Jóźwik
Przewodniczący: ks. Jarosław Jóźwik
10.30 Abp Jakub (Kostiuczuk) – Wprowadzenie do konferencji
10.50 Biskup Andrzej (Borkowski) – Historia Prawosławnego Monasteru Zwiastowania Bogurodzicy w Supraślu w XX wieku – między Golgotą a Zmartwychwstaniem
11.10 Archimandryta Piotr (Dawidziuk) – Monaster św. Onufrego w Jabłecznej – źródło prawosławia w centrum Rzeczypospolitej
11.30 Jerzy Ostapczuk – Ukraińska liturgiczna Ewangelia tetr (Warszawa, 1938): próba identyfikacji wzorca na podstawie analizy wybranych paratekstów
11.50 Tomasz Kempa – Relacje wojewody kijowskiego Konstantego Wasyla Ostrogskiego z patriarchami starożytnymi
12.10 przerwa kawowa
Przewodnicząca: Marzanna Kuczyńska
12.40 Aleksandra Sulikowska-Bełczowska – Estetyka supraskiego antologionu liturgicznego Mateusza Dziesiątego
13.00 Karol Klauza – Oddziaływanie ikon na tożsamość chrześcijańską w trzech tradycjach chrześcijańskich
13.20 Zoja Jaroszewicz-Pieresławcew – Mecenasi wydań cyrylickich w I Rzeczypospolitej
13.40 Bogusław Dopart – Glosy do zagadnienia: tradycje Chrześcijańskiego Wschodu w „Dziadach” Adama Mickiewicza
14.10 przerwa obiadowa
Przewodnicząca: Alicja Z. Nowak
15.30 Barbara Dzierżanowska – Od „Pana Kisiela” do „Kisielnika” – propagandowy (anty)wizerunek Adama Kisiela w nieznanej pieśni ruskiej z połowy XVII wieku
15.50 Sergejus Temčinas – Mikołaj z Grottaferraty jako źródło kijowskich wiadomości o przeniesieniu relikwii św. Mikołaja do Bari
16.10 Jerzy Uścinowicz – Tradycja vs. pluralizm w Świątyni Kosmosu Przemienionego
16.30 Wojciech Artur Pietrucha – Czy na pewno „styl”? Uwagi o znaczeniach bizantynizacji form architektury cerkwi prawosławnych na ziemiach polskich od XIX wieku do dziś
16.50 Marcin Wojtczak – Chorągwie cyrylo-metodejskie na terenie współczesnej Polski
18 września 2026 r.
Przewodniczący: Sergejus Temčinas
9.30 Marko Paramentić (online) – Упоминания сербских святых в Палинодии архимандрита Захари Копыстенского: библиографический обзор
9.50 Małgorzata Omilanowska – Architekt Władimir Pokrowskij – między Warszawą a Charkowem
10.10 Jan Stradomski – „Nie ma nic szkodliwszego nad złe używanie języka…” czyli o rozprawie ks. Szymona Majchrowicza z sumieniami chrześcijan wschodnich i nie tylko
10.30 Urszula Anna Pawluczuk – Dziedzictwo kulturowe monasteru żyrowickiego
10.50 Galina Sapozhnikova – Кириллические переводы из Żywotów świętych Петра Скарги
на восточных рубежах Великого княжества Литовского
11.10 przerwa kawowa
Przewodniczący: Jerzy Ostapczuk
11.40 Jerzy Grzybowski – Białoruska wspólnota prawosławna w Warszawie podczas II wojny światowej
12.00 Piotr Chomik – Działalność wydawnicza Warszawskiej Metropolii Prawosławnej w okresie międzywojennym (1918-1939). Próba oceny
12.20 diakon Andrzej Golimont – Arcybiskup Antoni – pierwszy biskup Warszawy – hierarcha niesłusznie zapomniany
12.40 Michał Klinger – 9 Bram – 9 Szkół. Ojciec Jerzy Klinger i Jerzy Nowosielski: powstanie nowoczesnej teologii prawosławnej w Polsce
13.10 przerwa obiadowa
Przewodnicząca: Aleksandra Sulikowska-Bełczowska
14.30 Eugeniusz Skurat – Столповой Октоих напева Супрасльской Лавры
14.50 Łukasz Hajduczenia – Koegzystencja śpiewów monodycznych i wielogłosowych w cerkwiach obszaru Rzeczypospolitej XVII - XIX w.
15.10 Aleksander Naumow – Akatyst do Bogurodzicy w Antologionie Mateusza X i w Małej księdze podróżnej Franciszka Skoryny
15.30 Halina Matwijenko – Święci lokalni w tradycji liturgicznej metropolii kijowskiej początku XVI w.: analiza Antologionu Mateusza Dziesiątego
15.50 Radziwon Kolas – Cerkiewnosłowiański Chronograf warszawski BOZ 83: stan wiedzy i perspektywy badań
16.20 przerwa kawowa
Przewodniczący: diakon Andrzej Golimont
17.00 Volha Barysenka (online) – Archiwalny dokument z 1778 roku o dziejach obrazu Matki Bożej z cerkwi św. Mikołaja w Krewie
17.20 Mikołaj Mazuś – Dziedzictwo kijowsko-mohylańskie a narodziny imperialnej rosyjskiej teologii politycznej. Przypadek Teofana Prokopowicza
17.40 Dominika Kovačević-Younes – Przyjmowanie Polaków na łono Cerkwi prawosławnej według Pawła z Aleppo
18.00 ks. Jarosław Jóźwik – Cerkiew w Polsce po 1945 r. Granice administracyjne PAKP
19 września 2026 r.
Przewodniczący: Aleksander Naumow
9.30 Witali Michalczuk (online) – Transformacja liturgiczna początku XVI wieku w państwie polsko-litewskim: powstanie odrębnej tradycji i kształtowanie się świadomości prawosławia dawnej Rzeczypospolitej
9.50 Piotr Sawicki – Polskie organizacje prawosławne jako element dziedzictwa Cerkwi prawosławnej w II Rzeczypospolitej na przykładzie Stowarzyszenia „Dom Prawosławny” im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Białymstoku
10.10 ks. Ivan Nikulin – Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie w czasach okupacji niemieckiej
10.30 ks. Grzegorz Wasiluk – Popularyzacja wybranych postaci kształtujących polską prawosławną myśl teologiczną przełomu XX i XXI w.
10.50 Natallia Harkovich – Пераклады на беларускую мову праваслаўных літургічных тэкстаў беларускімі дыяспараамі: стан, асаблівасці, вынікі
11.30 przerwa kawowa
12.00-13.30 – panel młodych naukowców (czytelnia)
Moderator: Wojciech Artur Pietrucha
Aleksandra Szymaniuk – Między partyturą a praktyką wykonawczą. Studium przygotowania „Liturgii św. Jana Złotoustego” Aleksandra Kastalskiego
Natalia Kosińska – Ikona „Koronacja Bogurodzicy” ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Studium ikonografii
Tomasz Musiuk – Memorium Zmartwychwstania
Zostań przyjacielem cerkiew.pl
Stałe wsparcie daje nam stabilność i możliwość realizacji nowych inicjatyw.
