Archeologiczne odkrycie w Rudzie

Na początku października br. zakończyły się prace archeologiczne na cerkwisku w Rudzie położonej ok. 20 km na północny-wschód od Chełma. Są to drugie, po wykopaliskach na Górce Chełmskiej (pisaliśmy o tym TUTAJ) badania archeologiczne prowadzone w 2013 r. związane z przeszłością prawosławia na Chełmszczyźnie.

Podczas prac polowych Stanisław Błaszczak natrafił na pozostałości spalonej w 1915 r. cerkwi pw. Archanioła Michała w Rudzie. Swoim znaleziskiem zainteresował badaczy.

Pracami archeologicznymi w Rudzie kierował Wojciech Mazurek. W trakcie ekspedycji archeologicznej trafiono na pozostałości związane z wyposażeniem cerkiewnym. Wśród znalezisk są m.in.: fragmenty ikonostasu, ikona Bogurodzicy, korony ślubne oraz monstrancja (relikt z czasów greckokatolickich). Część utensyliów była owinięta szatami liturgicznymi. Warto nadmienić, że przy cerkwisku znajduje się pomnik ks. Mikołaja Tusiewicza – proboszcza parafii w Rudzie w latach 1872 – 1898.

Zagadką pozostaje kto zabezpieczył i zakopał wyposażenie cerkwi w Rudzie. Istnieje pewne prawdopodobieństwo, że ostatni proboszcz w Rudzie – ks. Dymitr Kraskowski – polecił zakopać utensylia w momencie zagrożenia zniszczenia świątyni i braku możliwości ich wywiezienia w głąb Rosji podczas ewakuacji ludności prawosławnej w 1915 r.

Znaleziska zostaną poddane renowacji. Konserwator zabytków zdecyduje gdzie będą zdeponowane utensylia cerkiewne z Rudy.

Ze względu na duże znaczenie odkrycia w najbliższym czasie na łamach serwisu zostanie opublikowany szkic historyczny poświęcony parafii pw. Archanioła Michała w Rudzie.

Na podst.: Radio Lublin, TVP Lublin

— dr Stefan Dmitruk