"Irmologion supraski" w Białymstoku

Kolejna płyta, tym razem z zapisem cerkiewnych pieśni ze słynnego Irmologionu Supraskiego, ukazała się z okazji 65-lecia Polskiego Radia Białystok.

Płyta to efekt 9-letniej pracy redaktora wydania, Jana Smyka, oraz realizatorów Radia Białystok, Grzegorza Falkowskiego i Mariusza Woroniewskiego. Wśród wykonawców są zarówno chóry parafialne, monasterskie, jak i świeckie chóry z regionu oraz uznane chóry z zagranicy, m.in. chór klasztoru św. Daniiła w Moskwie oraz chór Greków pod kierownictwem wielkiego melodosa patriarchatu Konstantynopola.

Irmologion Supraski to wyjątkowy rękopis muzyczny, który powstał pod koniec XVI wieku. Spisał go - jak wskazuje zapis na tytułowej stronie księgi - w supraskim monasterze śpiewak rodem z Pińska, Bogdan Onisimowicz. Kilkaset stron manuskryptu obrazuje bogaty zbiór różnorodnych tradycji muzycznych ówczesnego prawosławnego świata. Oprócz znamiennych mirskich, greckich i bułgarskich melodii zapisano w nim melodie monasterskie i supraskie, a także wskazujące na bizantyńskie pochodzenie pieśni w manierze isonu - czyli z towarzyszącym melodii stałym, tak zwanym burdonowym dźwiękiem.

O wyjątkowości Supraskiego Irmologionu świadczy nie tylko bogactwo umieszczonych w nim melodii, ale także sposób ich zapisu. Jest to bowiem najstarszy znany zabytek cerkiewnej literatury muzycznej, zapisany za pomocą zachodniego systemu liniowego.

Intrygujące są również dzieje rękopisu. Po opuszczeniu przez Bogdana Onisimowicza klasztoru wraz z nim zniknął także Irmologion. Rękopis trafił do Ławry Pieczerskiej w Kijowie, a jego ponownego odkrycia dla świata nauki i muzyki dokonał w 1970 roku w Bibliotece Akademii Nauk Ukrainy prof. Anatolij Konotop.

Dzięki odszyfrowaniu wyjątkowych melodii z Supraskiego Irmologionu średniowieczna cerkiewna muzyka dociera do słuchaczy w wielu krajach, a księgę z Supraśla można zaliczyć do najbardziej znaczących rękopisów nutowych na świecie.

Prezentacja płyty Irmologion Supraski odbyła się dziś, 18 marca, o godz. 11.00 na konferencji prasowej w siedzibie Polskiego Radia Białystok.

za: Radio Białystok

— Michał Kalina