Kijowskie szkoły duchowne obchodziły swoje święto

21 września w Dalszych Pieczarach Kijowo – Pieczerskiej Ławry cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy, będąca cerkwią akademicką i seminaryjną, obchodziła święto, które jest również świętem tychże szkół. Głównej św. Liturgii przewodniczył metropolita Kijowa i całej Ukrainy Włodzimierz. Cerkiew na co dzień służy przyszłym duchownym Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego pobierającym nauki w Duchownym Seminarium Prawosławnym oraz Kijowskiej Akademii Duchownej. Uczniowie codziennie aktywnie uczestniczą w nabożeństwach cyklu dobowego.

Pierwsza prawosławna szkoła w Kijowie powstała w okresie I Rzeczpospolitej w 1615 r. przy monasterze pieczerskim. Była to typowa w tamtych czasach szkoła przyklasztorna. Rok później powstało Bractwo Kijowskie. W 1631 r. patriarcha konstantynopolitański udzielił błogosławieństwa ówczesnemu archimandrycie Piotrowi (Mohyle) [1596-1647] ,późniejszemu świętemu, na utworzenie szkoły duchownej. Będąc już metropolitą kijowskim Mohyła doprowadził do połączenia szkoły przyklasztornej i Bractwa Kijowskiego w jedną całość jesienią 1632 r – szkołę kijowską zwaną „Ateneum Mohylańskim”. Uczelnia składała się z pięciu klas niższych, w których wykładano: infimę, gramatykę, syntaksymę, retorykę, poezję i jednej klasy wyższej w której uczono filozofii. Wokół szkoły skupiło się wielu wybitnych ówczesnych uczonych działających na terenie Rzeczpospolitej m. in. bp Sylwester (Kossow) - późniejszy metropolita kijowski. Szkoła założona przez archimandrytę Piotra (Mohyłę) posiadała status szkoły średniej.

Szkołę ukończyli m.in. św. Dymitr Rostowski, św. Joazaf Białogrodzki, św. Teodozjusz Czarnogrodzki, św. Innocenty Irkucki, św. Paisjusz Wieliczkowski, hetmani zaporoscy – Jerzy Chmielnicki, Piotr Doroszenko, Iwan Skoropacki.

W 1701 r. postanowieniem cara Piotra I Szkole Mohylańskiej został nadany status Akademii. Za panowania carycy Katarzyny II pojawiły się niezrealizowane projekty przekształcenia Akademii w uniwersytet z wydziałem teologicznym. W 1819 r. metropolita kijowski Eugeniusz (Bołchowitinow) przekształcił szkołę w Kijowską Akademię Duchowną. Dzięki swojej działalności Akademia w latach 60 i 70 XIX w. opublikowała tłumaczenie na j. rosyjski trzydziestu tomów dzieł św. Ojców Cerkwi. Od 1874 r. rektorzy uczelni piastowali godność biskupią. W 1910 r. Akademia przeszła kolejną reformę. Od tej pory na uczelni istniały katedry: patrologii, historii Cerkwi, języka cerkiewnosłowiańskiego, paleografii i historii rosyjskiej Cerkwi. W 1918 r. władze bolszewickie zamknęły szkołę. Akademia została reaktywowana w 1992 r. Jest czteroletnią uczelnią wyższą Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej. Rektorem Akademii jest ks. prot. Mikołaj Zabuha.

Na podst.: www.orthodox.org.ua A.Artemiuk, Św. Piotr (Mohyła) metropolita kijowski i halicki, w: „Arche”,nr 2/ 2002; A. Mironowicz, Szkolnictwo prawosławne w Rzeczposolitej, w: Szkolnictwo prawosławne w Rzeczpospolitej, red. A. Mironowicz, P. Chomik, U. Pawluczuk,Białystok 2002. www.collegium.org.ua

— Stefan Dmitruk