Kolędy starobiałoruskie

Zespół folkloru tradycyjnego podlaskich Białorusinów „Żemerwa” ma przyjemność zaprezentować starobiałoruskie kolędy - kanty z Podlasia. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu były one powszechnie wykonywane w czasie kolędowania. We współczesnych, drukowanych zbiorach kolęd część z nich w ogóle nie występuje. Wyparły je pieśni o nieskomplikowanych melodiach, prostych słowach, we współczesnych językach literackich. W starych bohohłasnikach możemy znaleźć natomiast wielkie bogactwo kolęd w języku starobiałoruskim, staroukraińskim i cerkiewnosłowiańskim. Do najcenniejszych takiego typu rękopisów należy zaliczyć ponad 1000-stronnicowy zbiór Timofieja Sadowskiego z Tyniewicz Dużych. Ze zbioru korzystaliśmy przy redagowaniu tekstów do załączonej książeczki. Krój liter zastosowaliśmy cerkiewnosłowiański, upraszczając niektóre zasady pisowni.

Pieśni bożonarodzeniowe, słowem i melodią sięgające XVI-XVII wieku, wykonuje „Żemerwa” oraz jej nauczyciele - grupy etnograficzne z Krzywca, Zbucza, Dobrywody, Daszów i Suchowolców. Usłyszymy również unikalne nagrania z 1979 r., wykonane w czasie kolędowania w Strykach k. Bielska Podlaskiego. Oprócz kolęd, na płycie znalazły się dwie pieśni paraliturgiczne, poświęcone św. Bazylemu Wielkiemu i św. Annie. Ich słowa i melodię zarejestrował Łukasz Bartoszuk od Wiery Kozaczuk z Dobrywody.

Na Nowy Rok, tradycyjnie wykonywano kolędy „Nowoje leto...” (pełny wariant „Predwiecznyj rodisia pod lety”) oraz „Chrystos rodiłsia”. Tą ostatnią śpiewano w Zbuczu, idąc ulicą, pod akompaniament harmonii i bębenka. Do albumu włączyliśmy również, funkcjonującą jako kolęda, pieśń paraliturgiczną w języku rosyjskim „Ja umom chodziła”. Melodia, zarejestrowana w Krzywcu jest zupełnie inna od wersji z drukowanych zbiorów. Chociaż trudno ją zaliczyć do twórczości starobiałoruskiej, pieśń ta jeszcze kilkadziesiąt lat temu była bardzo popularna wśród kolędników na podlaskich wsiach białoruskich.

Niniejszy album ma przypomnieć dawny, często zapomniany, repertuar kolędniczy. Zamierzamy w podobnej formie kontynuować prezentację innego rodzaju pieśni paraliturgicznych, śpiewanych przez podlaskich Białorusinów.

Płyta CD jest do nabycia w sklepie cerkiew.pl

— Doroteusz Fionik