Kuchnia postu bożonarodzeniowego

28 listopada (15 listopada st. st.) rozpoczął się post przed Bożym Narodzeniem. Wielu z nas staje przed problemem sporządzenia potraw. Wg prawa cerkiewnego (cs. cerkiewnego ustawu) wszyscy, którzy mogą, powinni przestrzegać zasad postu. W tym okresie: „szczególnie powinniśmy wystrzegać się spożycia: masła, jajek, serów, mleka, również ryby” – czytamy w ustawie cerkiewnym.

Post przed Bożym Narodzeniem ma dość surowy charakter, podobnie jak post przed świętem śww. app. Piotra i Pawła. W poniedziałek, środę i piątek nie powinniśmy spożywać ryby, wina i oleju. W te dni powinno się jeść potrawy po zakończeniu wieczerni. W pozostałe dni, tj. w niedzielę, wtorek i czwartek, dopuszczone są potrawy z olejem. W okresie postu rybę można jeść w soboty i niedziele, a także w święto Wprowadzenia do Świątyni Bogurodzicy i w dni wielkich świętych (św. Mikołaja, św. ap. Andrzeja, św. wlk. męcz Barbary – S. D.) o ile wypadną we wtorek i czwartek. Jeśli ww. święta przypadną na środę i piątek, wówczas można spożyć wino i potrawy sporządzone na oleju. Między 2 a 6 stycznia (20 a 24 grudnia st. st.) post przybiera na sile.

Pamiętajmy, że powyższe wskazówki są pewnym idealnym założeniem, do którego prawosławny chrześcijanin powinien dążyć, lecz na ile zbliżymy się do owego ideału, zależy zarówno od nas samych, jak i duchownego, u którego się spowiadamy. Trzeba pamiętać, że owe przepisy adresowane były przede wszystkim do mieszkańców monasterów, świeccy zaś, choć dla wielu z nich monastycyzm był i jest wzorem do naśladowania, z zasady kierują się nieco lżejszą regułą.

W okresie postu spożywa się dość znaczną ilość kasz, która jest jednym ze starszych produktów spożywczych znanych ludzkości. Przed wiekami post przed Bożym Narodzeniem nazywano „postem kaszowym” ze względu na dużą ilość spożywanej kaszy.

Należy pamiętać, że ważniejszym od postu cielesnego jest post duchowy. Ten ostatni związany jest związany z modlitwą, skruchą, spowiedzią, dbaniem o stan swojej duszy wybaczaniem przewinień bliźnim oraz ograniczeniem uciech życia. Post powinien prowadzić do oczyszczenia duszy z grzechów i namiętności, a bez modlitwy i „pokajania” staje się tylko dietą dla ciała.

Przepisy postne

Na temat historii postu przed Bożym Narodzeniem można przeczytać: tutaj i tutaj

Na zdj.: ikona Bożego Narodzenia z kosowskiego monasteru Wysoki Deczan /zbiory autora/

Na podst.: http://www.pravoslavie.ru/

— Stefan Dmitruk