Liturgia apostoła Jakuba w Białymstoku

5 listopada w dzień pamięci apostoła Jakuba brata Pańskiego, pierwszego biskupa Jerozolimskiego w soborze św. Mikołaja w Białymstoku sprawowana była Boska Liturgia tegoż świętego. Przewodniczył jej biskup białostocki i gdański Jakub w asyście dwunastu duchownych i dwóch diakonów.

Mimo tego, iż taka Liturgia odbywa się w Białymstoku już od paru lat ma ona wciąż szczególny charakter i cieszy się wielkim zainteresowaniem wiernych.

Liturgia ap. Jakuba posiada ten sam schemat co Liturgie św. Jana Złotoustego czy Bazylego Wielkiego. Wyróżnia się ona jednak pewnymi osobliwościami.

Należy tu wymienić specyficzne szaty biskupie, brak krzyży u duchownych, czy też czytanie Pisma Świętego na środku cerkwi. Celebrujący Liturgię biskup wygłasza kazanie siedząc na środku cerkwi na specjalnie dla niego przygotowanym miejscu. Ponadto kapłani podczas małego wyjścia z Ewangelią i dużego wyjścia ze św. Darami obchodzą całą cerkiew. Diakoni natomiast podczas wygłaszania próśb (ektenii) zwróceni są twarzą do wiernych.

Treść próśb także się różni od tych, które słyszmy co niedzielę. Modlimy się bowiem na przykład: za starców, słabych, chorych, pracujących, za dręczonych przez duchy nieczyste, i o ich szybkie uleczenie do Pana, za żyjących w ascezie, czystości i dziewictwie, za trwających w czcigodnym małżeństwie, za trudzących się w jaskiniach i rozpadlinach ziemi czcigodnych ojców i braci. Przepiękne w symbolice są także modlitwy kapłańskie. Przed przyjęciem przez wiernych św. Eucharystii słyszymy: Niech Pan nas pobłogosławi i pozwoli nam nieskalanymi palcami wziąć rozżarzony węgiel i włożyć w usta wiernych na oczyszczenie i odnowienie ich dusz i ciał teraz i zawsze i na wieki wieków. Natomiast nie usłyszymy podczas tej Liturgii troparionów świętym ani pieśni Miłost` mira a Symbol Wiary (Wieruju) i modlitwa Pańska (Otcze nasz) nie jest śpiewana lecz recytowania przez wszystkich wiernych.

Osobliwości tej Liturgii dotyczą także sposobu przyjmowania św. Eucharystii. W Cerkwi od zawsze wierni przyjmują Komunię pod dwoma postaciami Ciała i Krwi Chrystusa. Podczas Liturgi ap. Jakuba jest to doskonale widoczne, gdyż Ciało Chrystusowe podawane jest wiernym przez biskupa, a Krew Chrystusowa przez protodiakona.

O szczególnie uroczystym charakterze niedzielnej Liturgii ap. Jakuba odbywającej się w białostockiej Katedrze nie zdecydowały jedynie wyłącznie wyżej wymienione różnice w stosunku do znanej nam doskonale Liturgii św. Jana Złotoustego. Owy dzień bowiem jest dniem niebiańskiego patrona ordynariusza diecezji białostocko – gdańskiej biskupa Jakuba. Po zakończeniu Liturgii władyka otrzymał życzenia i wiele kwiatów od duchowieństwa, sióstr zakonnych, przybyłych gości i parafian a od chórów gromkie Mnogaja leta.

foto. W. Perek

— Barbara Sołowiej i Wiaczesław Perek