Liturgia św. Apostoła Jakuba

Już po raz siedemnasty w Warszawie odprawiono Św. Liturgię apostoła Jakuba. W tym roku sprawowano ją w akademickiej kaplicy pw. świętych Cyryla i Metodego w Centrum Kultury Prawosławnej. Św. Liturgii sprawowanej według starożytnego rytu przewodniczył arcybiskup wrocławski i szczeciński Jeremiasz. Śpiewał chór studentów teologii prawosławnej pod dyrekcją prof. Włodzimierza Wołosiuka. W swojej homilii arcybiskup Jeremiasz zwrócił uwagę na znaczenie modlitwy w życiu nie tylko człowieka, ale i całego świata – Nasze modlitwy i losy świata nie są oddzielne. Istnieje ścisła głęboka więź między naszą modlitwą indywidualną i cerkiewną, a losami świata. Skłonni jesteśmy o tym zapominać. Św. Liturgia apostoła Jakuba jest jedną z najstarszych. Według zapisów historycznych celebrowana była, m.in. w Jerozolimie, Aleksandrii i na greckiej wyspie Zakinthos. Do IX wieku w wielu miejscach była odprawiana częściej niż autorstwa św. Jana Chryzostoma czy św. Bazylego Wielkiego. Od czasu powstania św. Liturgia nie uległa dużym zmianom. Święci Ojcowie uzupełnili ją jedynie dodatkowymi modlitwami i hymnami, takimi jak pieśń „Jednorodzony Synu”, Trisagion czy Wyznanie Wiary. Przez wieki św. Liturgia wg. rytu ap. Jakuba nie była znana w wielu kościołach. Wynikało to głównie z tego, że tekst św. Liturgii nie został przetłumaczony na języki inne niż grecki. Dopiero w XX wieku ihumen Filip dokonał przekładu na język cerkiewnosłowiański. W 1938 roku Liturgię św. Jakuba odprawiono w Belgradzie. Odbyło się to w dniu pamięci świętych arcybiskupów Aleksandrii – Atanazego i Cyryla. Św. Liturgię zwykle celebruje biskup w asyście kapłanów. Hierarcha przywdziewa jednak nieco inne szaty – nie zakłada sakkosu, lecz jak za pierwszych wieków chrześcijaństwa felonion (szata przynależna kapłanom). Podczas św. Liturgii nie używa się dykirionu i trykirionu (świece, którymi biskup błogosławi wiernych), orleców (okrągłych dywanów kładzionych pod nogi hierarchy) czy mitry (rodzaj nakrycia głowy). Do osobliwości św. Liturgii należy m.in. sposób lektury Pisma Świętego – czytane są trzy fragmenty w następującej kolejności: Stary Testament, Ewangelia i List Apostolski. Następnie biskup, siedząc między wiernymi pośrodku cerkwi, wygłasza homilię. Eucharystia przyjmowana jest przez wiernych pod dwiema postaciami oddzielnie. Św. Liturgia według rytu ap. Jakuba sprawowana jest w dniu pamięci apostoła – 23 października/5 listopada. W Polsce odprawiana jest jedynie w Warszawie i Białymstoku.

Zdjęcia: Piotr Pietrow Za: ckp.warszawa.pl

— Paweł Karczewski