Monografia parafii prawosławnej w Choroszczy

Historia parafii prawosławnej pw. Opieki Matki Bożej w Choroszczy doczekała się precyzyjnego i solidnego opracowania. Zawiłe dzieje parafii opisała Halina Surynowicz w prawie 300-stronnicowej książce pt. „Pod opieką Matki Bożej”. Pozycja wydana została z okazji jubileuszu 550-lecia parafii prawosławnej oraz 500-lecia nadania praw miejskich Choroszczy dzięki dofinansowaniu Burmistrza Choroszczy.

Książka Haliny Surynowicz to prawdziwa kopalnia wiedzy na temat losów prawosławia na terenie Choroszczy. Przedstawia ona dzieje parafii od czasów najdawniejszych aż do 2007 r., a wszystko poparte bogatym materiałem źródłowym oraz literaturą przedmiotu. Pozycja posiada ogromne walory poznawcze, zaś jej wysoki poziom merytoryczny gwarantuje współpraca autorki z pracownikami naukowymi Instytutu Historii Uniwersytetu w Białymstoku.

W książce Haliny Surynowicz nie ma miejsca na legendy i lokalne bajania w stylu „jak to drzewiej bywało”. Są czyste fakty. Zaletą monografii jest nieprzebrane bogactwo ilustracji, map i fotografii osób, dokumentów oraz miejsc (aż żal, że tylko czarno-białych).

Układ „Pod opieką…” jest bardzo przejrzysty i atrakcyjny: całość podzielona została na 7 rozdziałów odpowiadających poszczególnym okresom w dziejach parafii. Narracja każdego rozdziału jest bogato inkrustowana licznymi tabelkami, biogramami postaci, cytatami oraz mini-wykładami o prawosławnych świętach.

Do części właściwej monografii dołączone zostały fenomenalne aneksy: kopie wypisów z metryk, fragmenty ksiąg ewidencji parafian, fotografie wystroju cerkwi, kopie projektu architektonicznego świątyni i wiele innych fascynujących skarbów historycznych.

Praca Haliny Surynowicz posiada także solidną podbudowę bibliograficzną, która jednak nie „obciąża” książki i nie utrudnia lektury, dając jednocześnie wskazówki tym czytelnikom, którzy zapragną pogłębić swoją wiedzę na temat losów prawosławia na naszych terenach. Aż strach pomyśleć (w pozytywnym sensie), jak ta książka mogłaby wyglądać, gdyby autorka miała dostęp do wszystkich materiałów źródłowych (np. archiwum parafialnego wywiezionego do Rosji po wybuchu I wojny światowej).

Książka Haliny Surynowicz to lektura obowiązkowa nie tylko dla wyznawców prawosławia zamieszkujących nasze miasto, ale dla wszystkich choroszczan, jako że „losy prawosławnych i katolików splatały się tu”. A wysoki poziom merytoryczny i atrakcyjność formy gwarantują, że życzenie autorki wyrażone we wstępie: „Mam nadzieję, że niniejsza monografia przyczyni się do poszerzenia wiedzy o przeszłości naszej parafii, miasta i gminy, w rozwój której wyznawcy wiary wschodniej wnieśli znaczący wkład” z pewnością zostanie spełnione.

Za: http://gazeta.choroszcz.pl/

— Izolda Hukałowicz