Nagroda dla filmu Archimandryta

Film dokumentalny „Achimandryta” w reżyserii Jerzego Kaliny został laureatem Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych i Programów Telewizyjnych „Radonież” w Moskwie. „Radonież” to najstarszy przegląd i konkurs produkcji filmowej o tematyce religijnej w Rosji. Odbywa się pod patronatem patriarchy Cyryla i premiera Dymitryja Miedwiediewa. W konkursie produkcji telewizyjnych „Archimandryta” był jedynym filmem z Polski.

To siódma nagroda filmu o mnichu z Podlasia ojcu Gabrielu, który we wsi Odrynki nad Narwią buduje jedyną w Polsce prawosławna pustelnię.

Archimandryta Gabriel, prawosławny mnich z województwa podlaskiego jest założycielem i jedynym mieszkańcem pustelni w uroczysku Kudak nad Narwią. Przez pierwszych kilka lat samotnie mieszkał tam i modlił się w barakowozie, bez prądu, bieżącej wody, całkowicie odcięty od świata zewnętrznego. Po jakimś czasie, dzięki pomocy prawosławnych mieszkańców okolicznych wsi, na uroczysku stanęła drewniana cerkiew oraz dom dla mnichów i zabudowania gospodarcze. Miejsce to tłumnie odwiedzają dziś pielgrzymi. Przyciąga ich niezwykła osobowość archimandryty Gabriela: z każdym potrafi znaleźć wspólny język, udziela porad duchowych, leczy ziołami, hoduje pszczoły, a gdy trzeba, zakasuje rękawy i razem z innymi buduje pustelnię. Ale czy tak będzie zawsze? Czy pustelnik za życia znajdzie dla siebie następcę? Kolejni kandydaci do życia mniszego w pustelni nie wytrzymują długo... Nie potrafią żyć bez wygód, zdobyczy cywilizacji i kontaktu z rówieśnikami.

Film Jerzego Kaliny to więcej niż opowieść o wyjątkowym człowieku i jego dziele. W leniwych nurtach Narwi w nie mniejszym stopniu niż krzyże prawosławnego skitu odbija się nasz zglobalizowany świat, odwrócony od wartości duchowych, ogarnięty gorączką pieniądza i wymiany informacji.

Siłą „Archimandryty” jest, że autorowi udało się równocześnie dotknąć tego, co lokalne, zakorzenione w podlaskim białorusko-prawosławnym mikrokosmosie, i uniwersalnych wartości, fundamentalnych w życiu człowieka bez względu na epokę i jego miejsce na ziemi. Dla wielu polskich widzów obraz ten będzie dodatkowo zaskakującym odkryciem bogactwa kultur i religii naszego wschodniego pogranicza.

Nagrody:

1. Złoty Melchior w kategorii „Inspiracja Roku” Konkursu Reportażystów Polskiego Radia Melchiory 2012.
2. Nagroda Jury VIII Międzynarodowego Katolickiego Festiwali Filmów Chrześcijańskich i Programów TV „Magnificat” w Mińsku, Białoruś, 2012 r.
3. Nagroda za najlepsze zdjęcia (Roman Wasiluk) na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Latopis" („Kinolitopys”), Kijów 2012 r.
4. Pierwsza nagroda w kategorii filmów dokumentalnych X Międzynarodowego Festiwalu „Pokrovkino”, Kijów 2012 r.
5. Nagroda „Brązowego Turonia” XVII Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Etnofilm Cadca 2012", Słowacja 2012 r.
6. Pierwsza nagroda w kategorii filmów dokumentalnych Międzynarodowego Dobroczynnego Festiwalu „Świetlisty anioł”, Moskwa 2012 r.
7. Nagroda Międzynarodowego Festiwalu Filmów i Programów Telewizyjnych „Radonież”, Moskwa 2012

— Rafał Rudnicki