Niedziela Triumfu Prawosławia

Pierwszą niedzielę Wielkiego Postu nazywa się Niedzielą Triumfu Ortodoksji. Wtedy też wspominane jest zwycięstwo prawosławia nad herezjami. Święto to ustanowione zostało na pamiątkę przywrócenia kultu ikon, jednak związek obchodów tego święta z postem ma charakter czysto przypadkowy i historyczny. W roku 842 w Konstantynopolu zebrał się sobór, na którym uroczyście postanowiono obchodzić w tym dniu zwycięstwo prawdziwej wiary nad licznymi herezjami, które przez kilka wieków niepokoiły Kościół.

Herezja ikonoklazmu zamyka pewien etap w dziejach Cerkwi – była to ostatnia wielka herezja chrystologiczna w dziejach Kościoła niepodzielonego. Koncentrowała w sobie wszystkie wcześniejsze herezje, zwalczane i pokonane przez Kościół, począwszy od pierwszego soboru powszechnego w Nicei, który potępił arianizm (zaprzeczał Boskiej naturze Syna Bożego), a skończywszy na siódmym soborze (także w Nicei), który przezwyciężył właśnie ikonoklazm. Herezja ta kwestionowała ikonę, jednak nie był to spór przede wszystkim o sztukę. Ikonoklazm kwestionował Chrystusa jako obraz Ojca i człowieka jako obraz Boga, dlatego herezja ta miała bardzo dalekosiężne skutki.

W Niedzielę Triumfu Prawosławia w specjalnym obrzędzie wygłasza się anatemę na wszystkich heretyków i odstępców od wiary prawosławnej oraz "wieczną pamięć" św. ojcom i obrońcom wiary. Zgodnie z tradycją, pośrodku cerkwi umieszcza się też ikony Chrystusa i Matki Bożej. W molebnie "o nawróceniu błądzących" Cerkiew modli się, aby Bóg umocnił nas w prawdziwej wierze i oświecił zbłąkanych.

Czytania na najbliższy tydzień: niedziela poniedziałek wtorek środa czwartek piątek sobota

Artykuły i wykłady: Święte ikony metr. Kallistos (Ware) Filozofia sztuki ikony bizantyjskiej Bogdan Bzdok Ikony i malarstwo cerkiewne ks. Konstanty Bondaruk

Żywot św. Nicefora, patriarchy Konstantynopola Żywot św. Teodora Studyty Żywot św. Jana Damasceńskiego
Kazanie ks. Artura Aleksiejuka Kazanie metr. Antoniego (Blooma) O Triumfie Ortodoksji wykład ks. Henryka Paprockiego (czwarty od dołu)

Opis niedzieli za: "Nauka o nabożeństwach prawosławnych" (ks. Konstanty Bondaruk), "Wielki Post" (ks. Aleksander Schmemann), www.ksiadzartur.pl

— Ewa Siegień