O świętych braciach Cyrylu i Metodym w Nowosolskim Muzeum

W dniu 22 czerwca 2013 r. w auli Muzeum w Nowej Soli odbyła się dyskusja panelowa na temat: Rola liderów w podtrzymywaniu tradycji i kultury mniejszości łemkowskiej i serbołużyckiej. Spotkanie odbyło się dzięki współpracy Powiatu Nowosolskiego, Parafii Prawosławnej w Kożuchowie i Lipinach, Stowarzyszenia Lemko Tower w Strzelcach Krajeńskich i Oddziału Lubuskiego Związku Ukraińców w Zielonej Górze oraz Szkoły Języka i Kultury Dolnołużyckiej w Cottbus.

W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele i członkowie mniejszości łemkowskiej i serbołużyckiej oraz Starosta Powiatu Nowosolskiego Józef Suszyński. Trud moderatora dyskusji został podjęty przez panią dr hab. Bogumiłę Tarasiewicz-Ciesielską, prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego. Ks. prot. mgr Artur Graban proboszcz parafii prawosławnej w Brzozie i Ługach oraz prezes Stowarzyszenia Lemko Tower biorąc udział w dyskusji, podkreślił znaczenie pracy z dziećmi i młodzieżą. Podając przykład zespołu Lemko Tower, pokazał jak udało się wychować grupę młodzieży w łemkowskim duchu, chroniąc ich przed asymilacją.

Odpowiadając na zaproszenie do dyskusji, ks. prot. dr Dariusz Ciołka proboszcz parafii prawosławnych w Kożuchowie i Lipinach w związku z 1150 rocznicą misyjnej działalności świętych Cyryla i Metodego wygłosił referat: Święci Równi Apostołom Cyryl i Metody i ich misja wśród słowiańskich narodów. Ze względu na fakt, iż prawosławni Łemkowie są wielowiekowymi kontynuatorami i spadkobiercami ich cywilizacji, częścią historii wschodniego prawosławnego chrześcijaństwa jak również, że Serbowie Łużyccy historycznie przynależeli do państwa wielkomorawskiego, broniąc swej słowiańskiej tożsamości, należało dokonać wyboru takiego tematu.

Właśnie z terenów Podkarpacia, od 875 r. wchodzących w skład państwa wielkomorawskiego objętego misją cyrylometodiańską, a od 981 r. należących do państwa kijowskiego, zostali deportowani w 1947 r. do nowosolskiego powiatu Rusini-Łemkowie. I jak się można było dowiedzieć od prelegenta, na miejsce trudu Wielkich Równych Apostołom Cyryla i Metodego i ich uczniów, którzy wiele wieków przed haniebną Akcją Wisła z odległego Bizancjum przybyli tu z wschodnim prawosławnym obrządkiem i językiem staro-cerkiewno-słowiańskim.

Cyrylometodianizm odegrał fundamentalną rolę w procesach budzenia się i kształtowania świadomości narodowej społeczności słowiańskich, kładąc mocny fundament pod kulturę języki i literaturę słowiańską. Jak pisze F. Kmietowicz: Gdyby nie cyrylometodianizm, nie byłoby Polski, Rosji, Czech i Słowacji, Jugosławii i Bułgarii.

Obrządek słowiański dał wiele polskim plemionom. Zjednoczył je i na ich ziemiach ulokował swój ośrodek tworząc jedno wielkie państwo polskie. Niestety, naciski Rzymu i Niemiec uniemożliwiły dalszy rozwój tego obrządku. Wytworzone na nim państwo musiało poddać się latynizacji. Unifikacja Kościoła polskiego nastąpiła za panowania Bolesława Krzywoustego. Po jego śmierci Polska jest już państwem zlatynizowanym i uzachodnionym.

Podobnie, ulegliby unifikacji Rusini, gdyby nie istnienie prawosławnej Cerkwi na ziemiach zachodnich, dziś w Nowosolskim Powiecie bylibyśmy w pełni zlatynizowani, pozostałoby o nas bardzo mgliste wspomnienie.

fot. Wioleta Zwolińska

— ks. dr Dariusz Ciołka