Piąta rocznica „Podwala”

25 listopada 2007 roku mija piąta rocznica od reaktywacji kaplicy św. Trójcy w Warszawie. Pięć lat temu na warszawskiej Starówce przy ul. Podwale 5, metropolita Sawa w obecności setek wiernych dokonał uroczystego otwarcia kaplicy akademickiej. Tegorocznym uroczystościom jubileuszowym również przewodniczyć będzie metropolita Sawa. Liturgia odbedzie się w niedzielę o godzinie 9.00.

Historia Cerkwi na Podwalu sięga początków XIX wieku, kiedy to greccy kupcy uciekając przed prześladowaniami na Bałkanach w 1818r. przybyli do Polski i tu kupili kamienicę przeznaczając ją na Dom Boży. W parterowym budynku przez 127 lat mieściła się cerkiew św. Trójcy. Władze ówczesne nie zezwoliły na wznoszenie innej budowli, przypominającej prawosławną świątynię, nie było również mowy o żadnych kopułach.

W czasie II wojny światowej w 1944r. cerkiew została całkowicie zniszczona, dzieląc losy całej Starówki. W tych dniach od wybuchu kruszącej bomby pod gruzami budynku cerkiewnego zginął wikariusz Cerkwi podwalskiej - ks. Gieorgij Łotockij z matuszką, synkiem i teściową. Od tej chwili ślad po świątyni i prawosławiu w tym miejscu zaginął. Pomimo ogromnych starań ze strony prawosławnych, ówczesne władze nie zezwoliły na odbudowę cerkwi. W tym miejscu wybudowano dwupiętrową kamienicę, miejsce zaś gdzie niegdyś był ołtarz, obecnie zajmuje śmietnik.

Potrzeba było więcej niż pół wieku, aby w tym miejscu, w sercu Warszawy cerkiew zmartwychwstała. Wydarzenie, którego byliśmy świadkami mocno potwierdza słowa cytowane przez metropolitę w czasie otwarcia świątyni: „Bóg nie w sile lecz w prawdzie”. Wydarzenie to jest wyjątkowe ze względu na fakt, iż jest to pierwsza ze stołecznych świątyń, która po zniszczeniu wskutek zawieruchy wojennej lub też innych działań antyprawosławnych władz sanacyjnych ponownie ożyła.

Droga do odzyskania tego miejsca była bardzo trudna. Korzystne zmiany nastąpiły z dniem 1 marca 2002 roku. Dzięki staraniom metropolity Sawy i życzliwości dobrych ludzi władze starostwa warszawskiego przekazały Kościołowi prawosławnemu kamienicę przy ul. Podwale 5. Na parterze kamienicy urządzono kaplicę św. Trójcy, której administratorem został dziekan okręgu warszawskiego, ks. protoprezbiter Anatol Szydłowski, otrzymując do pomocy dwóch kapelanów: ks. Adama Siemieniuka i ks. Andrzeja Baczyńskiego. W ciągu tych pięciu lat kaplicę akademicką wielokrotnie swą obecnością zaszczycał zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce - metropolita Sawa. Wizytę w tym miejscu złożyli także zwierzchnicy innych lokalnych kościołów prawosławnych tj.: albańskiego - abp Tirany i Durres Anastazy; greckiego - abp Chrystodulos; amerykańskiego - metr. Herman; gruzińskiego – patriarcha Eliasz II; abp Leo – zwierzchnik Kościoła fińskiego, białoruski metropolita Filaret oraz liczne delegacje z zagranicy.

Ikona Matki Bożej Poczajowskiej, która ocalała w zgliszczach zburzonej Cerkwi podwalskiej jest świadkiem martyrologii tego miejsca. Bez wątpienia ten fakt potwierdza, iż Matka Boża w tym miejscu pozostawiła duchowy ślad i dzięki jej orędownictwu w tym miejscu wyrósł Dom Boży. Ta nadpalona ikona stanowi modlitewną łączność z przodkami, którzy w tym miejscu wznosili swoje modlitwy przed ołtarzem Boga. Jest ona szczególnym błogosławieństwem i symbolem opieki Matki Bożej nad świątynią i młodzieżą akademicką. Z Cerkwi podwalskiej zachowała się również piękna, srebrna ołtatrzowa ewangelia, która obecnie znajduje się w katedrze metropolitalnej na Pradze. Ocalała ona dzięki śp. ks. Mikołajowi Lenczewskiemu, który tuż po wyzwoleniu Warszawy przyjechał i odnalazł ją w gruzach zburzonej cerkwi.

Nabożeństwa w kaplicy św. Trójcy są odprawiane co tydzień w soboty i niedziele, również w okresie wakacyjnym. Śpiewem i czytaniem w czasie nabożeństw zajmują się studenci. Dyrygentem jest ks. diakon Rościsław Gwizdak. W nabożeństwach uczestniczą również inni wierni z warszawskich parafii, którzy znaleźli tutaj duchową przystań. W tutejszą tradycję wpisały się spotkania po Liturgii przy kawie i herbacie, w czasie których duchowni wraz z wiernymi rozmawiają na nurtujące ich tematy.

— ks. Andrzej Baczyński