Prace konserwatorskie w toruńskiej parafii

Trwają prace konserwatorsko-restauratorskie dwóch ikon Matki Bożej Kazańskiej oraz kiotu zaprestolnego z wyobrażeniem Zmartwychwstania Pańskiego z cerkwi św. Mikołaja Cudotwórcy w Toruniu. Dzięki staraniom ks. Mikołaja Hajduczenia, proboszcza parafii w Toruniu, udało się pozyskać fundusze na ten cel od prezydenta Torunia.

Prace wykonywane są przez Jarosława Dąbrowskiego, absolwenta kierunku Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jarosław Dąbrowski jest członkiem toruńskiej parafii, pasjonatem prawosławnej sztuki sakralnej. Wcześniej restaurował już kilka XIX-wiecznych ikon z toruńskiej cerkwi, m.in. ikonę patrona świątyni.

Konserwacja i restauracja ikon Matki Bożej w złoconych ramach polegała na oczyszczaniu, usunięciu pociemniałego, zniekształcającego odbiór artystyczny werniksu (olify). Wykonano też rekonstrukcje elementów rzeźbiarskich i uzupełniono ubytki gruntu (lewkasu). Następnym etapem było uzupełnianie złoceń - złotem w proszku - i ubytków warstwy malarskiej.

Problemem konserwatorskim w przypadku kiotu zaprestolnego były sześciokrotne przemalowania, które zostały usunięte chemicznie. Dzięki temu odkryto szlachetną warstwę oryginału, wykonaną w technice „szypolenowej” - imitującej kamień. Dalsza część konserwacji będzie polegała na oczyszczaniu, kitowaniu, scaleniu kolorystycznym, a także uzupełnieniu ubytków złoceń i warstw malarskich. Z ikony Zmartwychwstania Pańskiego został usunięty pociemniały werniks.

Jarosław Dąbrowski podkreśla, iż prawdziwa konserwacja dzieł sztuki w odróżnieniu od odnawiania (renowacji) polega na ukazaniu oryginału i zachowaniu pierwotnych warstw dzieła, a nie na przemalowywaniu i złoceniu na nowo. Nie chodzi przecież o to, aby nasze ikony, kioty i ikonostasy wyglądały jak nowe, ale żeby były autentyczne i zachowały swój pierwotny charakter.

fot.: Jarosław Dąbrowski

— Łukasz Hajduczenia