Renowacje cmentarzy pod Hrubieszowem

Towarzystwo dla Natury i Człowieka w Lublinie rozpoczyna realizację projektu Zapomniani sąsiedzi. Pamięć i czynna ochrona wielokulturowego dziedzictwa okolic Kryłowa. Celem całego przedsięwzięcia jest z - jednej strony - przywrócenie pamięci o wieloetnicznej społeczności okolic Kryłowa, w której aż do tragicznych wydarzeń lat 30. XX wieku, pokojowo współegzystowali Polacy, Ukraińcy i Żydzi, a z drugiej - czynna ochrona pozostałego po tej społeczności materialnego dziedzictwa.

We wrześniu tego roku, prawdopodobnie po raz pierwszy od 70 lat, w miejscach, gdzie do 1938 roku stały cerkwie w Kosmowie i Wereszynie pod Hrubieszowem, z błogosławieństwa arcybiskupa Abla ordynariusza diecezji lubelsko-chełmskiej zabrzmi liturgiczny śpiew.

Jednym z elementów projektu są nabożeństwa zorganizowane przez Prawosławny Dziekanat Zamojski i Monaster w Turkowicach w miejscach zburzonych w 1938 roku świątyń prawosławnych, które odbędą się w dniach świąt patronalnych nieistniejących cerkwi: -Kryłow 19 sierpnia godz. 17.00 (Przemienienia Pańskiego) -Kosmów 12 września godz. 17.00 (św. Aleksandra Newskiego) - Wereszyn 27 września godz. 17.00 (Podwyższenia Krzyża Pańskiego)

Podczas wymienionych spotkań będą przywoływane wspomnienia świadków wydarzeń z 1938 roku oraz spotkania w miejscowych świetlicach połączonych z projekcją filmu "Kopuły niepamięci".

19 sierpnia rozpocznie się także obóz wolontariacki, którego uczestnicy będą remontować nagrobki i porządkować teren zabytkowych cmentarzy prawosławnych w Kosmowie i Czumowie. Ciąg dalszy prac przewidziany jest na wrzesień.

W planach są także kolejne pokazy filmu "Kopuły niepamięci" oraz zajęcia warsztatowe dla uczniów miejscowych szkół. Młodzież zostanie również zaproszona do udziału w prostych pracach renowacyjnych na zabytkowych nekropoliach.

Przedsięwzięcie jest kontynuacją projektu "Kryłów. Laboratorium pamięci pogranicza", zrealizowanego w roku 2009. Wówczas międzynarodowa grupa wolontariuszy prowadziła m. in. prace remontowe na zabytkowych cmentarzach w Małkowie Kolonii i Prehoryłem oraz gromadziła relacje świadków historii wykorzystane w filmie dokumentalnym "Kopuły niepamięci. Śladami nieistniejących cerkwi". Wykonaliśmy wówczas także tablice informacyjne dla cmentarzy w Szychowicach, Małkowie, Prehoryłem, Gołębiu, Gródku, Czumowei i Kosmowie.

*Film "Kopuły niepamięci" zawiera relacje świadków historii - mieszkańców m. in. Małkowa, Wereszyna, Kryłowa, Szychowic, Prehoryłego i innych miejscowości na temat istniejących do 1938 cerkwi oraz polsko-ukraińskich stosunków przed i w okresie II wojny, w tym przypadków ratowania polskich rodzin przez ukraińskich sąsiadów.

Film do obejrzenia na kanale youtube

Fotografie cerkwi w Wereszynie (www.cerkiew1938.pl)

za: ekolublin.pl

— ks. Andrzej Konachowicz