Rozpoczyna się Wielki Post

Wielki Post ustanowiony został w czasach apostolskich za przykładem Jezusa Chrystusa, który po chrzcie w Jordanie przez 40 dni pościł i modlił się w samotności (Mt 4,2) oraz na wzór postów w Starym Testamencie. Święci Ojcowie wielokrotnie podkreślali znaczenie Wielkiego Postu. Święty Ignacy Teoforos (Bogonosiec) przestrzegał "Czterdziesiątnicy nie lekceważcie". Święty Hieronim podobnie zalecał, aby post ten zachowywać z całą powagą i surowością stosownie do starożytnej i uświęconej praktyki.

Nabożeństwo wielkopostne różni się znacznie od powszedniego i świątecznego. Ustalone zostało tak, aby pobudzać wiernych do skruchy i postu. Nabożeństwa są mniej uroczyste, kapłani oraz całe wnętrze cerkwi zmieniają szaty na ciemne. Inna jest również treść nabożeństw. Częściej niż zwykle czyta się psalmy sprzyjające modlitwie i żalowi za grzechy. Przytacza się słowa proroka Izajasza piętnujące grzeszników, teksty z księgi Rodzaju, w której mowa jest o upadku pierwszych ludzi i Bożym miłosierdziu wobec skruszonych. Wszystkie nabożeństwa wielkopostne zawierają modlitwę św. Efrema Syryjczyka z prośbą o odjęcie naszych przywar lenistwa, rozpaczy, pychy i gadulstwa i darowanie mądrości, pokory, cierpliwości i miłości.
Przez najbliższe cztery dni w cerkwiach celebrowane będzie wielkie powieczerze oraz kanon św. Andrzeja z Krety, który żył na przełomie VII i VIII wieku (zm. w 712 r.) Utwór ten składa się z ok. 250 troparionów, po każdym z których śpiewane jest wezwanie z pokłonami "Zmiłuj się nade mną Boże, zmiłuj się". Kanon jest utworem, w którym na licznych przykładach postaci ze Starego i Nowego Testamentu ukazana jest droga duszy ludzkiej od największego upadku do świętości. Dusza ludzka wezwana jest do otrząśnięcia się z grzechu, do powstania.
W sobotę Cerkiew wspominała będzie św. męczennika Teodora Tyrona. Wtedy też będzie poświęcane koliwo.

Czytania pierwszego tygodnia Wielkiego Postu: poniedziałek (I dzień Wielkiego Postu) wtorek środa czwartek piątek sobota

Teksty nabożeństw pierwszego tygodnia w języku polskim (w tym kanonu św. Andrzeja z Krety): liturgia.cerkiew.pl

Artykuły: Nabożeństwa Wielkiego Postu (ks. Konstanty Bondaruk) Znaczenie wielkiego kanonu pokutnego (Marta Łuksza) Wielki Post i nabożeństwo wielkopostne (ks. Konstanty Bondaruk) Wielkopostna modlitwa św. Efrema Syryjczyka (ks. Aleksander Schmemann) Wielki Post – prawidła i przepisy żywieniowe (Nina Matusiak) Wielki Post i konsumpcyjne społeczeństwo (metr. Kallistos Ware) Jacy jesteśmy naprawdę, czyli o poście słów kilka (ks. Mariusz Synak) Post w życiu człowieka (ks. Tomasz Rubczewski) Postne zabobony – rozważania pewnego kapłana (ks. Aleksander Pikaliow) Charakter i specyfika Liturgii uprzednio poświęconych Darów (bp Jerzy) Prawosławne rozumienie pokajanija (metr. Kallistos Ware)

Żywot św. Efrema Syryjczyka Żywot św. Teodora Tyrona

— Ewa Siegień