Sala im. J. Kaczyńskiego w Akademii Supraskiej

W niedzielne popołudnie na zakończenie obchodów święta Supraskiej Ikony Matki Bożej miała miejsce uroczystość szczególna dla osób związanych z dziełem odbudowy supraskiego monasteru. Jednej z sal w świeżowyremontowanej części programowej Akademii Supraskiej nadano imię Janusza Kaczyńskiego, zmarłego w 2011 roku wieloletniego architekta i autora koncepcji renowacji zabudowań monasterskich.

- Pamiętam, jak 15 lat temu wybieraliśmy architekta, który poprowadzi proces projektowy i budowlany w całym kompleksie monasterskim – rozpoczął uroczystość arcybiskup Jakub, ordynariusz Diecezji Białostocko-Gdańskiej. – W ścisłej czołówce znalazło się trzech najlepszych, znanych architektów z dorobkiem. Ale to osoba Janusza Kaczyńskiego, pełnego entuzjazmu, zapału, roztaczającego z rozmachem swoje wizje przekonała nas najbardziej.

Na niedzielnych uroczystościach obecna była rodzina Janusza Kaczyńskiego, członkowie Konwentu Akademii Supraskiej oraz osoby związane z odbudową kompleksu monasterskiego. Postać zmarłego architekta przybliżyła jego żona Barbara, która kontynuuje wraz z synem Stefanem działalność pracowni projektowej. Przygotowała wystawę, która na stałe zagości w sali im. J. Kaczyńskiego. Składają się na nią plansze prezentujące sylwetkę i dorobek architekta, jego osiągnięcia, nagrody i warsztat pracy, gabloty oraz prezentację multimedialną. Będą się mogli z tym wszystkim zapoznać uczestnicy licznych warsztatów, spotkań i szkoleń, które już teraz mają miejsce w Akademii Supraskiej.

- Janusza mogę nazwać swoim prawdziwym przyjacielem i nauczycielem – powiedział Adam Musiuk, który od ponad 16 lat koordynuje prace budowlane w supraskim Monasterze. – Był niezwykle uczciwym i dobrym człowiekiem, a w architekturze największą wartością była dla niego prostota. Czuć tego ducha w budynkach i wnętrzach klasztoru.

Janusz Kaczyński zmarł w grudniu 2011 r. w warszawskim Centrum Kardiologii Anin mając zaledwie 54 lata. Był wspaniałym, ciepłym, błyskotliwym i niezwykle inteligentnym człowiekiem. W długich dyskusjach dzięki swojej ogromnej wiedzy i doświadczeniu, poprzez bezkompromisowe, często kontrowersyjne i ostre opinie, potrafił zarazić pasją do architektury i ochrony zabytków każdego, nawet największego laika. Aktywnie uczestniczył w budowaniu koncepcji Akademii Supraskiej od strony funkcjonalnej i architektonicznej. Brał udział w wyjazdach studyjnych do Akademii w Nowym Vaałamie (Finlandia) i w Kolympari (Grecja, Kreta), które wiele wniosły do supraskich projektów. Wcześniej, przygotowując się do opracowania koncepcji renowacji kompleksu monasterskiego jako całości wyjeżdżał do Kijowa i Poczajewa. Będąc wyznania rzymskokatolickiego był prawdziwym przyjacielem Prawosławia.

Jego pracownia (prowadzona wraz z żoną Barbarą) opracowała i opracowuje szereg ważnych dla Cerkwi w Polsce projektów architektonicznych. Poza sztandarowym przedsięwzięciem w Supraślu Janusz Kaczyński ma w dorobku między innymi następujące realizacje i koncepcje:

• Prawosławny Ośrodek Kulturalno-Religijny przy Prawosławnej Kurii Metropolitalnej w Warszawie przy ul. Cyryla i Metodego 4;
• Muzeum Ikon w Supraślu;
• siedziba ELEOS przy ul. Warszawskiej w Białymstoku;
• renowacja cerkwi pw. św. Jerzego w Supraślu;
• koncepcja rewaloryzacji katakumb oraz restytucji cerkwi pw. Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa w Supraślu;
• remont dachu i budowa nowej sygnaturki z kopułą na cerkwi pw. Narodzenia Bogurodzicy w Bielsku Podlaskim.

Ponadto Janusz Kaczyński jest autorem wielu wybitnych, wielokrotnie nagradzanych projektów w Białymstoku, na Podlasiu, w Polsce i za granicą, jak na przykład:

• Bank Pekao SA na rogu ulic Sienkiewicza i Warszawskiej w Białymstoku;
• zespół zabudowy mieszkaniowej "Tytoniówka" w Białymstoku przy ul. Warszawskiej 39;
• Zakład Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży;
• kompleks dydaktyczno-muzealny Białowieskiego Parku Narodowego z zapleczem restauracyjno-hotelowym w Parku Pałacowym w Białowieży;
• zespół muzealno-dydaktyczny w kompleksie przyrodniczym Parku Narodowego „Puszcza Białowieska ” na terenie Republiki Białorusi;
• EKO-MARINA z zapleczem portowo-usługowym w Giżycku.

Janusz Kaczyński pełnił ponadto w kilku kadencjach funkcję wiceprezesa Białostockiego Oddziału Stowarzyszenia Architektów RP. Uczestniczył aktywnie w debacie publicznej na temat ochrony zabytków Białegostoku, szczególnie ukochanych przez siebie Bojar, gdzie ma siedzibę jego pracownia.

Zdjęcia: Mariusz Nikiciuk, Paweł Karczewski

— Mariusz Nikiciuk