Sobota wspomnienia zmarłych

W najbliższą sobotę, w Prawosławnym Punkcie Duszpasterskim przy ulicy Wilczej 31 w Warszawie sprawowana będzie Liturgia za zmarłych, w dniu tzw. soboty św. Dymitra (nowy styl). Liturgia (w języku polskim) zacznie się o godzinie 9.00, jednak kartki z imionami zmarłych należy przynieść wcześniej, tak, by mogły być włączone do proskomidii.

Kościół prawosławny w swojej tradycji ustalił kilkanaście różnych sposobów modlitw za zmarłych. Najważniejszy z nich to celebrowanie za nich Boskiej Liturgii – kiedy to imiona zmarłych wspominane są w czasie proskomidii (pierwszej części Liturgii, którą kapłan sprawuje na stole ofiarnym w części ołtarzowej cerkwi), z chlebów ofiarnych wyjmowane są cząstki, które potem razem z chlebami symbolizującymi Chrystusa, Bogurodzicę, aniołów i świętych opuszczane są do kielicha. Wspomnienie zmarłych podczas Liturgii, w czasie której żywi, którzy tę ofiarę przynoszą, przystępują do sakramentu Eucharystii, jest wyrazem jedności całego Kościoła – zarówno żywych, jak i zmarłych.

Tradycyjnym dniem modlitw za zmarłych jest tzw. Radonica – wtorek po niedzieli Antypaschy (pierwsza niedziela po Wielkanocy), w wielu miejscach przeniesiony na tę właśnie niedzielę, nazywaną „niedzielą przewodnią”. Ten dzień jest radosnym wspomnieniem zmarłych, gdyż podczas wszystkich modlitw słychać radosne „Chrystus zmartwychwstał”, a żywi niejako dzielą się tą nowiną ze zmarłymi.

W cyklu tygodniowym dniem wspomnienia zmarłych jest sobota. Dodatkowo, wyznaczone są szczególne soboty modlitw za zmarłych – takie jak sobota św. Dymitra, sobota przed dniem św. Trójcy i inne.

Zmarłych można również wspominać w swoich codziennych modlitwach – w każdym modlitewniku, w zestawie modlitw wieczornych są specjalne teksty za zmarłych.

Dość znanym nabożeństwem za zmarłych jest panichida – nabożeństwo oparte na schemacie jutrzni. Jest ono sprawowane w dni szczególnego wspominania konkretnych osób – w 9, 40 dzień po śmierci, w rocznice śmierci, a także przy innych okazjach. Należy jednak pamiętać, że nabożeństwo to nie może swoim znaczeniem przyćmić Boskiej Liturgii, która poprzez Eucharystię jest najważniejszą formą wspomnienia zmarłych.

www.liturgia.cerkiew.pl

— Anna Siegień