„Śpiewy liturgiczne Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej”

W zakresie działalności Wydawnictwa Warszawskiej Metropolii Prawosławnej znajduje się m.in. wydawanie książek na temat muzyki cerkiewnej. To głównie do czytelników interesujących się historią tego typu muzyki oraz jej praktyczną stroną skierowana jest najnowsza publikacja tego wydawnictwa.

Książka „Śpiewy liturgiczne Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej” jest studium historyczno-analitycznym, które powstało pod kierunkiem dr hab. Alicji Gronau-Osińskiej na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej, Muzyki Kościelnej, Rytmiki i Tańca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Recenzentem pracy była prof. Irena Protasiewicz, wieloletni członek jury Międzynarodowego Festiwalu „Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej”.

Oto, jak we wstępie autorka pisze o powodach wyboru tematu swojej pracy: „Wielowiekowa tradycja śpiewów liturgicznych Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej to zagadnienie, którym w ostatnich latach interesuje się coraz większe grono zarówno badaczy historii, profesjonalnych muzyków, jak i zwykłych słuchaczy, którzy są zafascynowani cerkiewnymi śpiewami. Szczególne zainteresowanie tradycyjnymi śpiewami a cappella w ostatnich latach obserwowane jest wśród dyrygentów. Zjawisko to w Polsce uwydatnia się podczas odbywających się w kraju festiwalów muzyki cerkiewnej, a zwłaszcza Hajnowskich Dni Muzyki Cerkiewnej, w których coraz częściej obok chórów parafialnych pojawiają się zespoły świeckie. Wiadomo jednak, że dobre wykonanie uwarunkowane jest nie tylko stopniem zdolności czy umiejętnościami chórzystów i dyrygenta, ale również ich wiedzą na temat danego utworu. Ukazujące się do tej pory publikacje w języku polskim dotyczą jednak tylko wybranych zagadnień, fragmentów niezwykle bogatej historii liturgicznych śpiewów w Rosji. Dlatego też tematem mojej pracy stał się ogólny zarys dziejów rosyjskich śpiewów liturgicznych, ich pochodzenia oraz rozwoju na przestrzeni kolejnych wieków aż do dzisiaj”.

Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy stanowi próbę zdefiniowania podstawowych pojęć dotyczących tematu (zawiera m.in. ogólne informacje o Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, śpiewach liturgicznych oraz roli, jaką pełnią cerkiewni śpiewacy). Drugi rozdział zawiera kolejne etapy rozwoju śpiewów cerkiewnych. Przedstawiony w nim kontekst historyczny pozwala na głębsze zrozumienie istoty przemian zachodzących w dziedzinie śpiewów liturgicznych. Uwieńczeniem pracy jest rozdział trzeci, w którym dokonuję analizy wybranych utworów liturgicznych. Pracę kończy wykaz wykorzystanej literatury oraz dwa aneksy, w których zaprezentowano partytury Liturgii C-dur na chór mieszany a cappella Jurija Paisowa oraz Symbol Wiary z Liturgii św. Jana Chryzostoma op. 29 Aleksandra Greczaninowa.

Poprzez nakreślenie kolejnych faz rozwoju śpiewów liturgicznych w Rosji, autorka systematyzuje wiedzę na ten temat. Tym samym praca daje impuls do powstania kolejnych opracowań tego zagadnienia oraz wzrastania poziomu wiedzy dotyczącej śpiewów cerkiewnych zarówno wśród jej słuchaczy, jak i wykonawców.

Książkę można nabyć m.in. bezpośrednio w wydawnictwie (Białystok, ul. św. Mikołaja 5, tel. 85-744-36-46, e-mail: [email protected]) oraz przez stronę internetową www.sklep.cerkiew.pl. Jarosław Charkiewicz (Wydawnictwo Warszawskiej Metropolii Prawosławnej) ----- Mirosława Florczak, Śpiewy liturgiczne Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Zarys historyczno-analityczny, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2013, s. 190.

— Jarosław Chrkiewicz