Świąteczne uroczystości w Chełmie

20-21 września 2023 roku w parafii św. Jana Teologa w Chełmie odbyły się uroczystości liturgiczne ku czci Narodzenia Bogurodzicy i Chełmskiej Ikony Matki Bożej. Tegorocznym nabożeństwom przewodniczył metropolita Bostry Tymoteusz, egzarcha Grobu Pańskiego na Cyprze (Patriarchat Jerozolimy).

Świąteczne nabożeństwa stanowiły część uroczystości związanych z jubileuszem 800. rocznicy przeniesienia prawosławnej diecezji chełmskiej z Uhruska do Chełma pn. Prawosławne dziedzictwo wiary i kultury na Ziemi Chełmskiej.

Uroczystości rozpoczęły się nabożeństwem całonocnego czuwania w zabytkowej cerkwi św. Jana Teologa w Chełmie. We wspólnej modlitwie udział wzięli: metropolita Bostry Tymoteusz, arcybiskup lubelski i chełmski Abel, arcybiskup przemyski i gorlicki Paisjusz, biskup łódzki i poznański Atanazy, biskup siemiatycki Warsonofiusz, duchowieństwo z Polski i Ukrainy, wierni i pielgrzymi. Podczas nabożeństwa w szczególny sposób oddawano cześć wiernej kopii Chełmskiej Hodegetrii, która przybyła na chełmską ziemię w 2021 roku ze św. Góry Athos.

Po wieczornej modlitwie w cerkwi odbyła się panachida o spokój dusz księcia Daniela Romanowicza, hierarchów, duchowieństwo i wiernych prawosławnej eparchii chełmskiej. Nabożeństwo odbyło się w rzymskokatolickiej bazylice pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny na Górze Chełmskiej. We wspólnej modlitwie udział wzięli przedstawiciele rzymskokatolickiej archidiecezji lubelskiej na czele z metropolitą lubelskim abp Stanisławem Budzikiem. Słowo wprowadzenia wygłosił proboszcz parafii rzymskokatolickiej oraz kustosz Sanktuarium Maryjnego na Górze Chełmskiej ks. kan. Andrzej Sternik. Duchowny zwrócił uwagę na potrzebę ekumenicznych relacji oraz duchowej wartości z doświadczenia wzajemnej modlitwy. Na koniec słowo zabrał arcybiskup lubelski i chełmski Abel. Hierarcha wyraził wdzięczność za otwartość i bratnią relację Kościoła siostrzanego w osobie arcybiskupa Stanisława Budzika. To wielki dzień dla ekumenicznych relacji w skali regionu i kraju. Historia będzie pamiętała o tak znaczących gestach bazujących na miłości, prawdzie i sile chrześcijaństwa na Górze Chełmskiej – podkreślił władyka Abel.

Kolejny dzień chełmskiego świętowania rozpoczął się od akatystu ku czci Chełmskiej Ikony Matki Bożej, który celebrował ks. Anatol Jarmocik z Czeremchy.

Następnie miało miejsce powitanie hierarchów przez dzieci, starostę cerkiewnego Tomasza Darmorosta oraz proboszcza parafii ks. Jarosława Szczura.

Podczas świątecznego nabożeństwa arcybiskup Abel nagrodził chełmskiego wikariusza ks. Mateusza Jaszczuka skufią.

Po ewangelicznym czytaniu okolicznościowe przesłanie Jego Eminencji metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy odczytał biskup Warsonofiusz.

W czasie świątecznych nabożeństw śpiewał chór parafii prawosławnej w Chełmie pod kierownictwem Jana Podoluka.

Kolejnym punktem uroczystości była procesja oraz poświęcenie pomnika ku czci księcia Daniela Romanowicza. Monument został usytuowany na placu cerkiewnym, a jego poświęcenia dokonał arcybiskup Abel. Następnie pod pomnikiem złożone zostały okolicznościowe kwiaty przez przybyłą delegację z Urzędu Miasta Chełm oraz Senatora RP Józefa Zająca oraz Konsula Honorowego Ukrainy w Chełmie Stanisława Adamiaka.

Ostatnią częścią tegorocznego świętowania były podziękowania. Jako pierwszy głos zabrał władyka Abel. Hierarcha wyraził słowa radości i uznania dla przedstawiciela Patriarchatu Jerozolimy metropolity Tymoteusza, który uobecnił międzynarodowy charakter chełmskiego jubileuszu. Eminencjo, drogi nasz współbracie w biskupstwie! Obecność podczas tegorocznych uroczystości w Chełmie stanowi doniosły i historyczny fakt dla prawosławnej społeczności regionu, Diecezji Lubelsko-Chełmskiej i Kościoła prawosławnego w Polsce. Czterysta lat temu pielgrzymował po ziemiach ówczesnej Rzeczypospolitej patriarcha jerozolimski Teofanes. Wtedy to w Żywotowie wyświęcił prawosławnego biskupa na diecezję chełmską Paisjusza Hipolitowicza, co w kontekście unii brzeskiej miało charakter apologii prawosławnej tożsamości. Dzisiejsza obecność ma również charakter wyjątkowy. To troska o jedność Kościoła prawosławnego na świecie oraz o pokój w tej części Europy – podkreślił Ekscelencja.

Kolejno głos zabrał metropolita Tymoteusz, który wyraził wielką radość z duchowych doświadczeń jubileuszu i łaski płynącej z oblicza Chełmskiej Hodegetrii. To, czego doświadczyłem w ciągu trzech dni uroczystości, stanowi o żywej obecności Boga w tym miejscu, rozwoju duchowym i sile prawosławnego narodu. Przekazuję błogosławieństwo Świętego Miasta Jerozolimy oraz zwierzchnika jerozolimskiego patriarchy Teofila. Niech pokój płynący z Grobu Pańskiego stale nawiedza Polskę i błogosławioną ziemię chełmską – zaznaczył Eminencja.

Następnie miało miejsce wręczenie okolicznościowych prezentów.

Swoje dziękczynienie wyraził również arcybiskup Paisjusz, który przekazał jednocześnie słowa pozdrowień od metropolity donieckiego i mariupolskiego Iłariona. Z okazji jubileuszu hierarcha przekazał władyce Ablowi okolicznościową panagiję i krzyż.

Z okazji jubileuszu 800. rocznicy przeniesienia siedziby prawosławnej diecezji chełmskiej z Uhruska do Chełma Święty Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego odznaczył medalem św. Równej Apostołom Marii Magdaleny: II stopnia z ozdobami – ks. Jarosława Szczura, II stopnia – Konsula Honorowego Ukrainy w Chełmie Stanisława Adamiaka, III stopnia – Jana Podoluka, Katarzynę Podoluk, Annę Darmorost, Walentynę Oszluk, Joannę Jaszczuk, Marię Waszkiewicz oraz Helenę Cepa.

Całość uroczystości zwieńczyły podziękowania od organizatora wydarzenia ks. Jarosława Szczura oraz życzenia długich lat życia.

W chełmskich uroczystościach wzięli udział pielgrzymi z Lublina, Białej Podlaskiej, Hajnówki, Włodzimierza Wołyńskiego, parafii prawosławnej Nadbużańszczyzny oraz z południa Diecezji Lubelsko-Chełmskiej.

Podczas święta obecni byli przedstawiciela samorządu Województwa Lubelskiego, Starostwa Powiatowego w Chełmie, Urzędu Miasta Chełm, służb mundurowych i lokalnych przedsiębiorców współpracujących z parafią.

Zdjęcia: Adrian Kazimiruk
Tekst: ks. Jarosław Szczur