Świętego apostoła i ewangelisty Jana Teologa w Orli

Obecna główna cerkiew orlańska pochodząca z 1797 roku została poświęcona w cześć św. archanioła Michała. Tradycją jednak jest, iż główne święto parafialne związane jest z pamięcią patrona nieistniejącej już cerkwi zamkowej świętego apostoła i ewangelisty Jana Teologa. Cerkiew ufundowana była przez Michała Bohusza Bohawitynowicza najprawdopodobniej w II dekadzie XVI wieku (był on właścicielem Orli w latach 1510-1536).

Zgodnie z dawną tradycją parafialną również i w tym roku 9 października w dzień zaśnięcia św. apostoła i ewangelisty Jana Teologa zebrało się wielu wiernych. Świętej Liturgii przewodniczył dziekan bielski ks. Leoncjusz Tofiluk w asyście licznie zebranego okolicznego duchowieństwa jak i gościa – dziekana okręgu kamienieckiego z Białorusi ks. Sergiusza. Podczas nabożeństwa śpiewał chór parafialny dyrygowany przez Dymitra Martynowicza.

W tym roku święto dla parafian było podwójne, gdyż dokładnie pięćdziesiąt lat temu ks. Aleksander Tokarewski wraz z matuszką Barbarą przybyli do Orli. Czcigodnego jubilata pozdrowiło obecne duchowieństwo, starosta cerkiewny wraz z radą parafialną, wójt wraz z przewodniczącym rady gminy Orla, dyrektor szkoły w Orli oraz licznie zebrani wierni. Jak podkreślił sam proboszcz, jubileusz 50-ciolecia przebywania jego w orlańskiej parafii, to jubileusz przede wszystkim parafian, dzięki którym możliwe było jego służenie od tylu lat w jednym miejscu.

Ksiądz Aleksander przyjął święcenia diakońskie i kapłańskie w 1950 roku a w sierpniu 1962 roku został mianowany proboszczem parafii prawosławnej w Orli. „W latach 1962-1967 wraz z radą parafialną z Filipem Odzijewiczem na czele przeprowadził szereg prac w cerkwi Michajłowskiej. Świątynię odmalowano wewnątrz, odnowiono ikonostas, wymieniono stare ikony. Zakupiono nowe podświeczniki i poniklowano stare oraz poniklowano panikadiła. W cerkwi wymieniono instalację elektryczną, ustawiono wokół niej nowe ogrodzenie oraz posadzono na placu 40 lip i topoli. W tych latach wyremontowano również dom parafialny, a w 1970 roku — dom psalmisty. Zaplanowano również remont generalny cerkwi parafialnej. Sprawa przeciągała się jednak z powodu konieczności ogrodzenia wiejskich cmentarzy. Po uzgodnieniach z wojewódzkim konserwatorem zabytków cerkiew postanowiono rozebrać i zrekonstruować w dawnym wyglądzie, nieznacznie ją powiększając. Prace rozpoczęto na początku 1979 roku. Już w grudniu zrekonstruowaną świątynię pokryto blachą, a jej kopułę uwieńczył krzyż. Dwa następne lata poświęcono na prace wykończeniowe. Dzięki zaangażowaniu parafian i dotacji państwowej roboty przebiegały pomyślnie. W dniach 8-9 października 1981 roku odbyły się uroczystości ponownego wyświęcenia cerkwi. Uczestniczył w nich metropolita Bazyli, kilkunastu duchownych oraz tysiące parafian, w tym dzieci ze szkoły orlańskiej. W następnych latach doprowadzono do porządku plac cerkiewny. Władze duchowne doceniły starania o. Aleksandra i nadały mu w 1986 roku mitrę. W latach 1991-1995 na cerkwisku świątyni św. Jana wzniesiono kaplicę pod wezwaniem św. Symeona.” W 1999 roku proboszcz rozpoczął budowę nowej murowanej plebani.

Cytat za: Sosna Grzegorz ks., Fionik Doroteusz, Orla na Podlasiu. Dzieje Cerkwi, miasta i okolic, Bielsk Podlaski – Ryboły – Białystok, 1997.

Zdjęcia: Maciej Niewiadomski

— ks. Andrzej Żukowicki