Święto Białostockiej Ikony Bogurodzicy

Dziś Cerkiew obchodzi pamięć Białostockiej Ikony Matki Bożej – święto wypada w drugi czwartek po Pięćdziesiątnicy (4. dzień piotrowego postu).

Uroczystości w katedrze rozpoczęły się dzień wcześniej całonocnym czuwaniem - przewodniczył mu abp Jakub. Liturgię w dniu święta celebrowali abp białostocki i gdański Jakub i bp supraski Grzegorz w asyście kleru katedry i przybyłego duchowieństwa. Zwieńczeniem procesji była procesja wokół Soboru z ikoną.

W swojej homilii bp Grzegorz zwrócił uwagę na działanie Ducha Świętego w życiu Matki Bożej i świętych: To nieprawda, że dziś nie można zostać świętym. Arcybiskup Salonik św. Grzegorz Palamas mówił, że nie ma czasu, w którym nie można dostąpić zbawienia. Powinniśmy brać przykład z Bogurodzicy oraz świętych i czerpać z Łaski Ducha Świętego. Św. Serafin Sarowski, który 12 razy ujrzał Matkę Bożą przypominał chrześcijanom, by codziennie wypełniać modlitwę Jezusową i modlitwę do Bogurodzicy "Przenajświętsza Bogurodzico zbaw nas!" i anielskie wezwanie "Bogurodzico Dziewico raduj się". Jeśli będziemy starać się naśladować św. Serafina, Przenajświętsza Bogurodzica będzie nam zawsze pomagać i kierować ku Zbawieniu.

Białostocka Ikona jest wzorowana na Supraskiej. Na początku XVII w. klasztor w Supraślu zajęli unici, a prawosławni zostali pozbawieni czczonej ikony, co stało się powodem zlecenia wykonania kopii ikony nieznanemu ikonografowi. Ikona została uroczyście poświęcona i umieszczona w białostockiej cerkwi. Przez półtora wieku była główną świętością miasta. Modliła się przed nią m.in. rodzina Romanowów ze św. carem Mikołajem II podczas pobytu w Białymstoku w 1897 r. Przed ikoną każdego dnia odprawiano nabożeństwa, a w jej święto przybywały rzesze pielgrzymów z Białegostoku i okolic. Tego dnia po Świętej Liturgii głównymi ulicami miasta przechodziła procesja z Białostocką Ikoną Matki Bożej. W 1915 r. podczas I wojny światowej wycofujący się w głąb Rosji prawosławni uciekinierzy zabrali ze sobą cudowną ikonę Bogarodzicy. Po wojnie nie powróciła już na swoje dawne miejsce. Zachowało się jednak kilka wiernych kopii tej ikony, na podstawie których po II wojnie światowej sporządzono nową Białostocką Ikonę Matki Bożej. Obecnie znajduje się ona w południowej (prawej) części cerkwi.

Historia ikony: opr. autor na podstawie książki „Ikony Matki Bożej” (Jarosław Charkiewicz)

— Paweł Karczewski