Symbol Wiary

Nakładem Wydawnictwa Warszawskiej Metropolii Prawosławnej ukazał się przekład jednej z prac znanego prawosławnego amerykańskiego teologa, o. Aleksandra Schmemanna pt. „Symbol Wiary”. Ta właśnie wyjątkowa modlitwa jest przedmiotem rozważań o. Aleksandra, jednego z czołowych teologów prawosławnych drugiej połowy XX wieku, zmarłego w 1983 roku.

Symbol Wiary to modlitwa szczególna. Zawiera ona naukę o tym, jak i w co chrześcijanin obowiązany jest wierzyć. Jest swoistym encyklopedycznym, krótkim zbiorem podstawowych prawd wiary. Nazywany jest on również „wyznaniem wiary”, bowiem streszcza wiarę wyznawaną przez chrześcijan, oraz „credo”, ponieważ z reguły rozpoczyna się od słowa „Wierzę”.

Polskojęzyczny przekład książeczki o. Aleksandra pt. „Symbol Wiary” ukazał się jeszcze w 1996 roku w wydawnictwie „Orthdruk”. Ponieważ jego nakład już się wyczerpał, a zainteresowanie publikacją wciąż jest duże, Wydawnictwo Warszawskiej Metropolii Prawosławnej postanowiło wydać tę książkę ponownie, zmieniając i czyniąc bardziej atrakcyjną szatę graficzną.

Jeszcze przed przejściem do analizy dokonanej przez o. Aleksandra, tłumacz we wstępie przypomina słowa św. Cyryla Jerozolimskiego o Symbolu Wiary: „Ta synteza wiary nie została ułożona według ludzkich opinii, ale z całego Pisma Świętego wybrano to, co najważniejsze, aby podać w całości jedną naukę wiary. Jak ziarno gorczycy zawiera w maleńkim nasionku wiele gałęzi, tak samo streszczenie wiary zamyka w kilku słowach całe poznanie prawdziwej pobożności zawartej w Starym i Nowym Testamencie”. Przypomina też, że „w ciągu wieków w odpowiedzi na potrzeby różnych epok sformułowano wiele wyznań lub symboli wiary, poczynając od symboli chrzcielnych Cerkwi apostolskich i starożytnych, poprzez symbole niektórych synodów i soborów, aż po symbole niektórych rzymskich papieży”. Tymczasem Cerkiew prawosławna niezmiennie wyraża i przekazuje swą wiarę w Nicejsko-Konstantynopolitańskim Symbolu Wiary, który swój wielki autorytet czerpie stąd, iż jest owocem dwóch pierwszych Soborów Powszechnych (Nicea – 325 r. i Konstantynopol – 381 r.). Zatwierdzony ostatecznie na III Soborze Powszechnym w Efezie w 431 r., Symbol ten od tej pory pozostaje w Cerkwi prawosławnej niezmienny.

Symbol Wiary składa się z dwunastu artykułów (liczba ta symbolizuje całość wiary apostolskiej), jak poszczególne jego części niejednokrotnie nazywają Ojcowie Cerkwi. Każdy z tych artykułów o. Aleksander Schmemann poddaje w swym opracowaniu skrupulatnej analizie, niektóre spośród nich dzieląc jeszcze na kilka elementów. I tak od nauki o Bogu Ojcu (art. 1) przechodzi do nauki o Synu Bożym – Jezusie Chrystusie (art. 2-7), a następnie Duchu Świętym (art. 8). Dalej sukcesywnie rozwija sens kolejnych artykułów, mówiących o Cerkwi Chrystusowej i Jej sakramentach (art. 9-10), rozważania swoje kończąc analizą dwóch ostatnich artykułów Symbolu Wiary, traktujących o przyszłym życiu ludzi (art. 11-12).

Co ważne, autor wszystko to czyni w sposób wyjątkowo prosty, przystępny dla każdego czytelnika bez względu na wiek czy wyznanie. W celu zwiększenia przejrzystości prezentowanego tekstu wprowadzono większą liczbę akapitów oraz wyróżniono cytaty kursywą. Ponadto cytaty zaczerpnięte z Pisma Świętego zostały opatrzone odnośnikami, których pozbawiona jest rosyjska wersja pracy. Wprowadzono również aneks, w którym czytelnik odnajdzie tekst Symbolu Wiary w trzech wersjach językowych: cerkiewno-słowiańskiej oryginalnej, cerkiewno-słowiańskiej pisanej cyrylicą oraz jego polski przekład. Przekład wzbogacają również reprodukcje trzech kilkusetletnich ikon ilustrujących za pomocą kolorów poszczególne artykuły Symbolu Wiary.

o. Aleksander Schmemann, Symbol wiary, przekład Jarosław Charkiewicz, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2009, s. 96.

Książkę można nabyć m.in. w siedzibie Wydawnictwa w Białymstoku (ul. Św. Mikołaja 5, tel./fax: 085-744-36-46, e-mail: wiadomości(at)orthodox(dot)bialystok(dot)pl) oraz w sklepie internetowym www.sklep.cerkiew.pl

— Jarosław Charkiewicz