Uchwała sejmu w sprawie akcji „Wisła” po pierwszym czytaniu

6 grudnia Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął w pierwszym czytaniu uchwałę w sprawie akcji „Wisła”. Akcja „Wisła” była przesiedleniem ok. 140 tys. ludności ukraińskiej z południowo-wschodnich i wschodnich obszarów Polski w jej powojennych granicach na ziemie zachodnie i północne państwa. W tej liczbie znalazło się ponad 40 tys. ludności prawosławnej z południowego Podlasia, Chełmszczyzny i Łemkowszczyzny.

Skutki prawne akcji „Wisła” nadal trwają. Akcja „Wisła” doczekała się do tej pory oceny moralnej ze strony dwóch najwyższych organów państwa polskiego: senatu (1990) oraz prezydenta (2002, 2007). Stanowiska w sprawie akcji „Wisła” dotychczas nie zajął sejm.

Projekt uchwały w sprawie akcji „Wisła” został wniesiony przez sejmową Komisję Mniejszości Narodowych i Etnicznych 9 listopada z inicjatywy jej przewodniczącego posła Mirona Sycza. Wniesienie projektu uchwały wywołało gwałtowne protesty tzw. środowisk kresowych. Głos w sprawie przyjęcia przez sejm uchwały zabrali również przedstawiciele środowisk prawosławnych: zastępca przewodniczącego Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych poseł Eugeniusz Czykwin, uchwałę w tej kwestii podjął również zarząd główny Towarzystwa Ukraińskiego.

W czwartek 6 grudnia odbyło się pierwsze czytanie projektu uchwały Sejmu RP. Po burzliwych dyskusjach Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych przyjęła projekt w pierwszym czytaniu (relacja video: http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/transmisje_arch.xsp?unid=EBF0EC7C70F3822BC1257AC20040B1AB ). Projekt uchwały brzmi następująco: Ponad 65 lat temu, decyzją władz komunistycznych, przeprowadzono w Polsce akcję „Wisła”. Ponad 140 tys. obywateli Państwa Polskiego wyrwano z małej ojczyzny w Polsce południowo-wschodniej i rozproszono na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Wysiedlono dziesiątki tysięcy niewinnych osób narodowości ukraińskiej, jak również osoby nieodczuwające takiej przynależności, w tym część Łemków. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznaje, że akcja „Wisła” była naruszeniem podstawowych praw człowieka. W czasie trwania tej akcji zastosowano właściwą dla systemów totalitarnych zasadę odpowiedzialności zbiorowej, która nigdy nie może być podstawą polityki demokratycznego państwa. Na szczególne potępienie zasługuje osadzenie blisko 4 tys. Wysiedlonych w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie – często bez żadnych dowodów winy, w oparciu jedynie o kryterium narodowe. W obozie panowały niezwykle ciężkie warunki, osadzonych poddawano torturom. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej potępia akcję „Wisła”, jednocześnie wyrażając nadzieję, że proces pojednania między naszymi narodami będzie postępował, a bolesna historia będzie przestrogą przed łamaniem praw człowieka na świecie.

Zgodnie z procedurą legislacyjną po przyjęciu w komisji projekt uchwały przekazany został do marszałka sejmu. Na najbliższych posiedzeniach Sejmu powinno odbyć się drugie i trzecie czytanie projektu uchwały.

— Olga Kuprianowicz