Wielki Piątek w Białymstoku

Podniesiony zostałeś na krzyżu i podnosisz żyjących ludzi, będąc zaś pod ziemią, leżących pod nią wskrzesiłeś. (fragment pierwszej stacji jutrzni)

Dziś Cerkiew obchodzi Wielki Piątek. Tego dnia wspomina się ukrzyżowanie, śmierć, zdjęcie z Krzyża i pogrzeb Chrystusa. Wyraz temu dały piątkowe nabożeństwa.

W katedrze św. Mikołaja w Białymstoku, w Wielki Piątek rano, celebrowane były królewskie godziny kanoniczne. Wierni słyszeli poza lekturą psalmów (innych niż zwykle) także czytania fragmentów ze Starego Testamentu, Listów Apostolskich oraz Ewangelii cierpień Chrystusa. Podczas nabożeństwa w świątyni obecny był arcybiskup białostocki i gdański Jakub.

Wczesnym popołudniem, arcybiskup Jakub w asyście kleru parafii odprawił wieczernię. Podczas śpiewu troparionu Dostojny Józef w charakterystycznej bułgarskiej melodii, na środek katedry wyniesiony został całun (cs. płaszczanica) symbolizujący martwe ciało Zbawiciela.

Sceneria w świątyni zmienia się w tym tygodniu z dnia na dzień. Jeszcze wczoraj pośrodku cerkwi kłanialiśmy się przed Golgotą, na której ukrzyżowany był Chrystus. Dziś do grobu złożyliśmy ciało Zbawiciela – płaszczanicę – zauważył w swym kazaniu wikariusz katedry, ks. Anatol Ławreszuk – Żyjemy w XXI wieku. Niektóre rzeczy traktujemy zbyt materialnie. Przed całun niesiemy kwiaty, dlatego, że inni niosą. Nieraz stawiamy kwiaty, mimo, że nasze serce jest puste. Jesteśmy głusi na słowa Chrystusa. Nie przyjmujemy do wiadomości tego, że Chrystus oddał życie także za nas. Wielu z nas przychodzi do świątyni w Wielki Piątek jedynie po to, by popatrzeć na nabożeństwo, a nie rzeczywiście pomodlić się i oddać hołd zmarłemu Bogu.

W piątkowy wieczór celebrowana była jutrznia Wielkiej Soboty. Podczas nabożeństwa duchowni czytali specjalne stacje (obrzęd pogrzebu), wyrażające nadzieję na Zmartwychwstanie Chrystusa, a z nim także wszystkich umarłych. Na koniec jutrzni, po wielkiej doksologii wierni udali się na procesję wokół cerkwi. Towarzyszyło jej żałobne bicie dzwonów.

Do późnych godzin wieczornych całun był adorowany przez wiernych. Czuwali przy nim także umundurowani harcerze.

Już jutro o godzinie 8.00 rozpocznie się Boska Liturgia św. Bazylego Wielkiego (początek z wieczerni). W trakcie Liturgii, tuż przed czytaniem fragmentu Ewangelii, duchowni zmienią szaty z czarnych na białe. Po nabożeństwie, poświęcone zostaną pokarmy wielkanocnego śniadania.

— Paweł Karczewski