Wizyta biskupa Paisjusza w Grecji

24 września biskup gorlicki Paisjusz na zaproszenie metropolity Damaskinosa wyruszył w podróż do greckiego miasta Didymotichon. Władyce towarzyszyli: ks. Andrzej Grycz z Bielanki i lektor Adam Magruk z Białegostoku.

Pierwszego dnia podróży, odwiedziliśmy serbski monaster św. Archanioła Michała i Wszystkich Sił Niebiańskich w miejscowości Kowil, gdzie też zatrzymaliśmy się na nocleg. Z samego rana we wtorek wyruszyliśmy w dalszą drogę. W godzinach wieczornych dotarliśmy do miasta Verii w północnej Grecji do monasteru Panagia Dowra – rezydencji metropolity Pantelejmona, który bardzo serdecznie i gościnnie nas przyjął. W monasterze mieliśmy możliwość spotkania i rozmowy z biskupem Safity (Syria) Dymitrem (Patriarchat Antiocheński) oraz pokłonienia się cząsteczce relikwii św. Łukasza, biskupa Krymu, szczególnie w tym miejscu czczonego świętego. Każdego tygodnia odprawiane są tu nabożeństwa ku jego czci, które gromadzą rzesze wiernych, pielgrzymów z kraju i z zagranicy. Właśnie dla wzniesienia modlitwy za swą owczarnię przed relikwiami św. Łukasza przybył do Verii biskup Dymitr.

Środowy poranek rozpoczął się od zwiedzania monasterów w okolicy miasta Verii. Odwiedziliśmy monaster Panagija Soumela, w którym znajduje się cudotwórcza ikona Matki Bożej oraz monaster pw. św. Poprzednika Pańskiego (gr. Prodromou), położony w cudownym malowniczym miejscu. Monaster ten jest jednym z najstarszych centrów monastycznych północnej Grecji, z którym związane są postacie wielkich świętych: Klemens z Ochrydy, Grzegorz Palamas, Kosmas Aitolos, czy Jakub – uczeń św. Grzegorza Synaity. W południe odbyła się wizyta u metropolity Verii, Naoussy i Kampanii Pantelejmona w jego metropolitalnej siedzibie. Podczas rozmów hierarchowie wyrazili chęć współpracy poprzez organizowanie obozów młodzieżowych w Grecji (Metropolia Verii) i na Łemkowszczyźnie poczynając od przyszłego roku.

W środę wieczorem dotarliśmy na miejsce do Didymotichon, celu naszej podróży. Na miejscu przywitał nas metropolita Damaskinos. Podczas obustronnych rozmów biskupi omówili sprawy dotyczące życia diecezji, budowy nowych i utrzymania zabytkowych cerkwi. Metropolita wyraził chęć wymiany chórów i uczestniczenia w II Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Cerkiewnej w Krynicy Zdroju w przyszłym roku oraz zaprosił chór „Kliros” z Gorlic do Grecji. Dzięki metropolicie Damaskinosowi i jego wielkiemu autorytetowi, którym cieszy się wśród wiernych swej metropolii, udało się pozyskać marmur na podłogę do cerkwi w Bielance i Gorlicach. Największym jednak zaskoczeniem była wiadomość, iż władyka Damaskinos umówił bpa Paisjusza na audiencję u patriarchy konstantynopolitańskiego.

Drugiego dnia wizyty kontynuowaliśmy zwiedzanie miast należących do metropolii i znajdujących się tam cerkwi i monasterów. W sobotę wczesnym rankiem udaliśmy się do Turcji do Stambułu. Naszym przewodnikiem był archimandryta Bartolomeusz z Orestiady. Najważniejszym punktem dnia była wizyta u patriarchy Konstantynopola Bartłomieja I, który przyjął władykę bardzo ciepło i serdecznie w swojej rezydencji w Fanarze, przekazał upominki oraz zaprosił do odwiedzenia wyspy Halki, podkreślając jak wielkim szacunkiem darzy metropolitę Sawę i Cerkiew w Polsce. Następnie zwiedziliśmy katedrę pw. św. Jerzego, która znajduje się obok siedziby patriarchatu. Wielkim przeżyciem było zwiedzanie cerkwi Hagia Sophia, największej świątyni zbudowanej w VI wieku, która obecnie jest muzeum. W Stambule bp Paisjusz zwiedził również historyczny monaster św. Zbawiciela na Chorze, w którym zachowały się piękne mozaiki. Późnym wieczorem, w drodze powrotnej do Didymotichon odwiedziliśmy monaster Opieki Matki Bożej i św. Paraskiewy w Nea Byssa.

W niedzielę 30 września w cerkwi katedralnej Panagia Eleutherotria w Didymotichon biskup Paisjusz celebrował Boską Liturgię waz z metropolitą Damaskinosem, podczas Liturgii odbyła się chirotonia kapłańska hierodiakona Gabriela Cheimona, a po niej nabożeństwo żałobne w trzecią rocznicę śmierci metropolity Nikifora (poprzednika obecnego ordynariusza metropolii Didymotichon, Orestiady i Souflion). Po uroczystościach i świątecznym obiedzie bp Paisjusz pożegnał się z metropolitą Damaskinosem, dziękując za gościnność i miłe przyjęcie.

W drodze powrotnej bp Paisjusz wraz z towarzyszącymi osobami zatrzymał się na nocleg w monasterze Panagia Eikosifoinissa niedaleko Dramy, gdzie uczestniczył w nabożeństwie wieczornym. Po nabożeństwie przełożona monasteru opowiedziała o historii wspólnoty i słynącej cudami „nie ręką uczynionej” ikonie Matki Bożej, znajdującej się z lewej strony przepięknie rzeźbionego ikonostasu głównej cerkwi monasterskiej. Przed ikoną modlą się szczególnie małżeństwa nieposiadające potomstwa – tylko w ubiegłym roku dzięki niebiańskiemu wstawiennictwu Matki Bożej przyszło na świat około 600 dzieci u rodzin „bezdzietnych”. Władyka do późnych godzin rozmawiał z ihumenią, która opowiadała o cudach dziejących się w monasterze – zjawianiu się cudownego ognia nad monasterem i na jego terenie, słyszalnym śpiewie aniołów. Po porannej Liturgii zwiedzeniu monasteru udaliśmy się w dalszą drogę wieczorem docierając do zaprzyjaźnionego monasteru Gregetek w Serbii na Fruskiej Hore niedaleko Nowego Sadu.

W drodze powrotnej zwiedziliśmy monaster Nowe Hopovo, gdzie znajduje się grób ihumenii Katarzyny (Eugenia Jefimowska) – mniszki, która pochodziła z leśniańskiego monasteru w Leśnej Podlaskiej, odegrała bardzo ważną rolę w odnowieniu żeńskiego monastycyzmu w Serbii. Władyka odsłużył krótką panichidę za spokój jej duszy. Pokłoniliśmy się także relikwiom św. Teodora Tyrona (cząstka jego relikwii znajduje się w gorlickiej cerkwi). Odwiedziliśmy także, monaster Stare Hopovo i cudowne źródełka.

Wieczorem 2 października w godzinach wieczornych wróciliśmy do domu i podziękowaliśmy Bogu za to, że mogliśmy pokłonić się tak wielkim świętościom Cerkwi, co mogliśmy zobaczyć i co udało się pozyskać dla współpracy i dobra Cerkwi. Dziękujemy Bogu za wspaniałych ludzi, którzy przyszli nam z pomocą.

— ks. Andrzej Grycz, Adam Magruk