Wykład Wszechnicy Kultury Prawosławnej

26 grudnia odbył się ostatni w tym roku odczyt w ramach VIII edycji Wszechnicy Kultury Prawosławnej w Białymstoku. Biskup bielski Grzegorz w pięknym, żywym języku rosyjskim z elementami cerkiewnosłowiańskimi omówił temat – „Podział św. Liturgii na części i ich znaczenie”. Wykładu wysłuchała licznie zgromadzona publiczność. Stojąca na sali ubrana choinka przypominała o bliskich już świętach Bożego Narodzenia.

Na wstępie biskup Grzegorz wyjaśniał znaczenie i istotę św. Liturgii. Przytaczał przykłady z pism świętych: Sergiusza z Radoneża i Jana z Kronsztadu. Zgodnie z etymologią greckiego słowa „leitourgia" ("leitos" - publiczny, dotyczący życia społecznego, "ergon" - czyn, praca, dzieło), słowo liturgia można przełożyć dosłownie jako dzieło narodu. Obecnie oznacza nabożeństwo na którym dokonywana jest Eucharystia.

W dalszym ciągu wykładu biskup Grzegorz omówił następujące po sobie części św. Liturgii: proskomidia (przygotowanie darów), Liturgia katechumenów (nauczanie apostolskie - przygotowująca wiernych do sakramentu) i Liturgia wiernych. Koncentrował się na wyjaśnianiu znaczenia poszczególnych części św. Liturgii (np. „wielkie wejście”), terminów (np. epikleza) i umiejscowieniu poszczególnych modlitw. Objaśniał w zarysie historycznym, ukazując zmiany które zachodziły od pierwszych wieków chrześcijaństwa. W Cerkwi występuje szereg liturgii: św. Jana Chryzostoma, św. Bazylego Wielkiego, św. Jakuba, uprzednio poświęconych darów i inne.

Pytania które zadano po wykładzie dotyczyły : zwyczaju częstego przyjmowania św. Komunii bez spowiedzi w Cerkwi greckiej (są to osoby pozostające z reguły pod opieką „duchownika”), pojęcia i kim są „ogłaszennyje” - katechumeni (niechrześcijanie oraz chrześcijanie innych wyznań) oraz czy jest możliwość obecnie dokonywania zmian i wprowadzania nowych elementów do Liturgii (tak).

Na koniec spotkania prowadzący Jan Zieniuk prosił zebranych o zgłaszanie nowych tematów wykładów do przyszłorocznej edycji. Przypomniał o możliwości zakupu materiałów z tekstami z poprzednich edycji wszechnicy. Zwrócił się z prośbą o wsparcie klasztoru św. Marty i Marii na Grabarce (pozyskane fundusze mają być przeznaczone na rozbudowę infrastruktury technicznej).

— Piotr Chomiuk