Zwiastowanie Bogurodzicy w supraskim monasterze

Zwiastowanie Bogurodzicy jest szczególnie uroczyście obchodzone w monasterze, który został poświęcony temu wydarzeniu - supraskiej ławrze. W tym roku uroczystości świąteczne rozpoczęły się w poniedziałek wieczorem nabożeństwem całonocnego czuwania (cs. wsienoszcznoho bdienija). Wielkiemu powieczerzu, litii (usilna modlitwa, litania) oraz jutrzni przewodniczył biskup supraski Grzegorz wraz z biskupem siemiatyckim Jerzym.

W dniu święta, 7 kwietnia, nabożeństwa rozpoczęły się o 8.30 czytaniem wielkopostnych godzin kanonicznych. Przed Boską Liturgią św. Jana Chryzostoma abp Jakub dokonał chirotesji lektorskiej nowicjusza Jana. Oprócz ordynariusza diecezji białostocko-gdańskiej w święcie uczestniczyli biskupi: Grzegorz, Jerzy i Paisjusz. Nie zabrakło także duchownych z okolicznych parafii, mniszek z Wojnowa i Zwierek oraz parafian i pielgrzymów.

W homilii po ewangelii bp Jerzy powiedział, że odpowiedź Marii: Oto ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa twego (Łk 1,38) była odpowiedzią całej ludzkości i stanowi dla nas przykład posłuszeństwa wobec woli Bożej. Władyka podkreślił także rolę Józefa, który miał strzec wypełnienia przez Bogurodzicę obietnicy dziewictwa. Ciekawy jest fakt, że Maria nie tłumaczy się przed swoim opiekunem z zaistniałej sytuacji, ale to Bóg posyła anioła, żeby rozwiał wątpliwości Józefa.

Po procesji, która zakończyła uroczystości, wiernych i zebrane duchowieństwo pozdrowili abp Jakub i bp Grzegorz. Biskup supraski wyjaśnił, dlaczego mimo postu możemy i powinniśmy świętować. Powołał się na słowa św. Jana Chryzostoma, który powiedział, że każdy dzień jest dla nas świętem, gdyż każdy dzień poświęcony jest pamięci jakiegoś świętego lub święta. Władyka zwrócił także uwagę na to, że nie powinniśmy świętować "zewnętrznie", ale duchowo, starając się naśladować w życiu tych, których pamięć czcimy.

Zwiastowanie Bogurodzicy było pierwszym świętem roku liturgicznego, który w starożytności rozpoczynał się 1 marca (obecnie rok cerkiewny rozpoczyna się 1 września). Podkreślają to słowa troparionu: Dziś zbawienia naszego początek i przedwiecznej tajemnicy objawienie: Syn Boży staje się synem Panny, i Gabriel dobrą wieść o łasce głosi. Tak samo i my z nim Matce Bożej zawołajmy: zdrowaś, łaski pełna, Pan z Tobą. Świadectwo o tym wydarzeniu można znaleźć w Ewangelii według ap. Łukasza (Łk 1,26-38).

Zwiastowanie jest jednym z dwunastu wielkich świąt w Cerkwi. Jest nazywane "początkiem odkupienia". Teksty święta podkreślają uniżenie się (gr. kenosis) Boga, który wciela się w dziewicze łono (stichera na litii) i wielką radość ludzkości. W kanonie na jutrzni poetycko opisany jest dialog archanioła z Bogurodzicą. Matka Boża wyraża swoje obawy, boi się, że tak jak wąż zwiódł Ewę, tak teraz anioł próbuje ją chytrze oszukać. Pyta także, jak ludzka natura zniesie moc Bóstwa. Anioł, powołując się na znaki Zakonu, przypomina obietnice Boga i odpowiada: Słusznie powiedziałaś, że są to sprawy niepojęte. Niech Twoje słowa pozostaną w ustach, nie lękaj się chytrości, uwierz w to, co głoszę.

fot. Marta Łuksza oraz Wiaczesław Perek

— Piotr Makal