Próbujemy ich przekonać do prawosławia naszym codziennym zachowaniem

Rozmowa z bp. Recife Ambrożym (Cubasem), biskupem pomocniczym diecezji Rio de Janeiro i Olinda-Recife Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Jak wygląda obecna sytuacja Kościoła w Brazylii? Diecezja liczy ok. 1200 ochrzczonych wiernych, ale wielu z nich zraziło się do Kościoła po problemach z Kościołem w Portugalii [PAKP w 2000 r. zerwał łączność z podległym mu Kościołem Prawosławnym w Portugalii z powodu teologicznych i finansowych nieprawidłowości – przyp. red.]. Posiadamy 7 parafii i dwa monastery. Służbę pełni 2 biskupów, 11 duchownych, jeden mnich, 2 mniszki, 2 subdiakonów i jeden nowicjusz.

W jaki sposób prowadzona jest działalność misyjna? W niedziele i święta sprawujemy Liturgie w parafiach i monasterach, ale celebrujemy również nabożeństwa w tygodniu. Większość ludzi w Brazylii, to katolicy, którzy na dodatek mają skłonności do spirytyzmu. Jest bardzo trudno przyciągnąć ich do prawosławia. Nie stosujemy prozelityzmu, ale próbujemy ich przekonać do prawosławia naszym codziennym zachowaniem. Zapraszamy ich również na nabożeństwa i organizowane przez nas uroczystości.

Jakie problemy nękają Kościół w Brazylii? Mamy wiele problemów, najwięcej wynika z rozmiaru naszego państwa. Brazylia to bardzo duży kraj, prawie jak kontynent. Dwóch biskupów i tylu duchownych, ilu mamy, to za mało, by spotkać się z wiernymi i osobami zainteresowanymi prawosławiem rozsianymi po całym kraju.

Drugim dużym problemem są pieniądze. Brazylia to kraj rozwijający się, ludzie mają trudności z przeżyciem za zarabiane pieniądze. Nie mogą znacząco wspierać Kościoła. Na przykład ja i archimandryta Hieronim (Alves) musimy sami zarabiać na swoje utrzymanie [biskup Ambroży pracuje w banku – przyp. red.].

Jak układają się Wam relacje z innymi prawosławnymi jurysdykcjami w Brazylii? Nawiązaliśmy braterskie stosunki z innymi kanonicznymi prawosławnymi jurysdykcjami w Brazylii. Zapraszamy ich przedstawicieli na nasze uroczystości i oni odwdzięczają się nam tym samym.

Jakie związki macie z Kościołem w Polsce? Żeby odpowiedzieć na to pytanie muszę streścić historię naszego Kościoła w Brazylii. W 1986 r. metropolita portugalski Gabriel [wtedy członek niekanonicznego Świętego Synodu Mediolańskiego - przyp. red] przyjął do swojego Kościoła kilkudziesięciu Brazylijczyków i ustanowił dwie parafie: w Rio de Janeiro i w Recife. W 1991 r. Kościół Prawosławny w Portugalii został przyjęty przez PAKP jako metropolia Hiszpanii, Portugalii i Brazylii z metropolitą Gabrielem jako zwierzchnikiem. Po śmierci metropolity Gabriela [w 1997 r. - przyp. red.] nowym zwierzchnikiem metropolii został metropolita Jan, który wywołał tam wiele problemów. Jego działania doprowadziły do wydzielenia Kościoła w Brazylii z metropolii i odłączenia Kościoła w Portugalii od PAKP. Od tego czasu kilkakrotnie odwiedzaliśmy Polskę [ostatni raz w 2007 r. – przyp. red.] i kilkakrotnie gościliśmy przedstawicieli Kościoła w Polsce u siebie.

Dziękuję za rozmowę.

Biskup Recife Ambroży (Ezequiel de Almeida Cubas) urodził się 6 września 1955 r. w Capão Bonito (Brazylia). W 1980 r. skończył studia na Wydziale Administracji i Statyki na Faculdades Integradas Barros Melo. Później ukończył podyplomowe studia MBA w zakresie zarządzania energią. Oprócz portugalskiego posługuje się angielskim i francuskim.

W 1988 r. został dyrygentem w monasterze pw. Przemienienia Pańskiego w Mafrze (Portugalia). Trzy lata później otrzymał chirotesję subdiakońską. W 1997 r. złożył śluby zakonne, w tym samym roku przyjął święcenia diakońskie i kapłańskie; otrzymał również godność archimandryty.

20 czerwca 1998 r., za zgodą Soboru Biskupów PAKP, w katedrze pw. Najświętszej Dziewicy Marii w Rio de Janeiro otrzymał święcenia biskupie. W uroczystości wzięli udział arcybiskup Chryzostom (zwierzchnik polskiej diecezji w Brazylii) i 6 biskupów z Portugalii, którzy wtedy byli pod opieką PAKP. Polską hierarchię reprezentował arcybiskup Szymon.

— Michał Kalina