Metropolia warszawska w okresie abp Serafina (Cziczagowa)
7 września 1918 r. Ogólnorosyjski Sobór Cerkwi Prawosławnej w Rosji podjął decyzję o utworzeniu, z ziem byłego Królestwa Polskiego, arcybiskupstwa warszawskiego. Arcybiskupem nowoutworzonej struktury cerkiewnej został późniejszy święty –
abp twerski Serafin (Cziczagow). Ze względu na toczące się działania wojenne między Polską a Rosją (wojna w latach 1918 – 1921) abp Serafin nigdy nie objął katedry.
W okresie sprawowania arcybiskupstwa Serafina metropolia posiadała 5 hierarchów: abp warszawsko-chełmskiego Jerzego (Jaroszewskiego) – abp pomocniczego abp Serafina, bp krzemienieckiego Dionizego (Waledyńskiego), bp pińsko-nowogródzkiego Pantelejmona (Rożnowskiego),
bp białostocko – grodzieńskiego Włodzimierza (Tichonickiego) oraz bp bielskiego Sergiusza (Korolowa). Synod biskupów 16 września 1920 r. wystosował do
patriarchy Tichona (Bielawina) pismo z prośbą o nadanie autokefalii Cerkwi w Polsce. Odpowiedzią na prośbę polskich hierarchów była decyzja Synodu Cerkwi Rosyjskiej z 28 września 1921 r. Wówczas Synod zdecydował się na powierzenie tymczasowego zarządu metropolii warszawskiej dla abp Jerzego. Abp Serafin został egzarchą patriarchy moskiewskiego z prawem tytułu metropolity prowincjonalnego (warszawskiego), zaś Cerkiew w Polsce otrzymała szeroką autonomię w ramach Patriarchatu Moskiewskiego.
W styczniu 1922 r. abp Serafin zrezygnował z zarządu metropolią warszawską, a od
30 stycznia 1922 r. patriarcha Tichon mianował metropolitą warszawskim abp Jerzego.
Na podst.:
M. Papierzyńska – Turek,
Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918 – 1939, Warszawa 1989, s. 106 – 108.
Stefan Dmitruk
