20. rocznica wyboru patriarchy ekumenicznego

Celebrowana 22 października w katedrze pw. św. Jerzego w Stambule Liturgia była głównym punktem obchodów 20. rocznicy wyboru metropolity chalcedońskiego Bartłomieja (Archontonisa) na nowego patriarchę ekumenicznego Konstantynopola.

Wzięli w niej udział przedstawiciele lokalnych Kościołów, w tym patriarcha Gruzji Eliasz II, patriarcha Serbii Ireneusz i arcybiskup Albanii Anastazy.

Po nabożeństwie jubilat podziękował wszystkim gościom za przybycie i za życzenia. Przypomniał, że w tym roku wypadła również 50. rocznica jego święceń diakońskich. Wspominał naukę w zamkniętej obecnie Akademii Teologicznej na Chalki i opowiedział, jak wpłynęła ona na jego życie.

Biografia patriarchy Bartłomieja (oprac. Stefan Dmitruk): Patriarcha Bartłomiej (Dimitros Archontonis) urodził się 29 lutego 1940 r. na tureckiej wyspie Imbros w miejscowości Aghios Theodoros. Ojciec przyszłego, patriarchy konstantynopolitańskiego prowadził miejscową kawiarnię. Po ukończeniu szkoły podstawowej Dimitros, dzięki wsparciu abp. Imbros Melitona, udał się do liceum patriarszego, a następnie do Akademii Teologicznej na Chalki, którą ukończył w 1961 r.

13 sierpnia 1961 r. ówczesny metropolita chalcedoński Meliton wyświęcił Dimitrosa na hierodiakona (diakona - mnicha) z imieniem Bartłomiej. W latach 1961-1963 hierodiakon Bartłomiej odbył służbę w wojsku tureckim.

Między 1963 r. a 1969 r. studiował na Uniwersytecie Monachijskim, w Bossey (Szwajcaria) oraz w Papieskim Instytucie Orientalnym w Rzymie, gdzie obronił pracę doktorską na temat "Kodyfikacja świętych kanonów oraz instytucji kanonicznych w Kościele prawosławnym". Mnich Bartłomiej opanował w trakcie pobierania nauki w europejskich szkołach 5 języków: włoski, francuski, łacinę, niemiecki oraz angielski.

19 października 1969 r., po powrocie na Chalki, został wyświęcony na hieromnicha, a w dość krótkim czasie został podniesiony do godności archimandryty. 25 grudnia 1973 r. odbyła się chirotonia archimandryty Bartłomieja na biskupa i tytularnego metropolitę filadelfijskiego. W tym okresie zaangażował się w działania ekumeniczne - m. in wchodził w skład Rady Ekumenicznej. W 1987 r. towarzyszył patriarsze Dymitrowi podczas jego podróży do Polski. 14 stycznia 1990 r. został podniesiony do godności metropolity chalcedońskiego oraz dziekana Synodu Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Po śmierci patriarchy Dymitra, 22 października 1991 r. został patriarchą konstantynopolitańskim. Intronizacja odbyła się 2 listopada 1991 r.

Patriarcha Bartłomiej zorganizował spotkanie wszystkich zwierzchników Cerkwi lokalnych 15 marca 1992 r. w siedzibie patriarchatu na Fanarze i w końcu września 1995 r. na wyspie Patmos. Konstantynopolitański hierarcha jest zaangażowany w dialog z Kościołem katolickimi, Kościołami protestanckimi, muzułmanami, hinduistami i wyznawcami judaizmu. Patriarcha Bartłomiej złożył kilkadziesiąt oficjalnych wizyty zarówno przedstawicielom Kościołów prawosławnych, jak i hierarchom innych wyznań, czy politykom.

Po raz pierwszy patriarcha Bartłomiej odwiedził Polskę w 1998 r. Kolejne wizyty miały miejsce w latach 2000, 2003 i 2010.

Patriarcha Bartłomiej jest zwierzchnikiem obecnie pierwszego poz względem starszeństwa Kościoła lokalnego, który to uzyskał tę pozycję w 381 r. (polska Cerkiew jest 12.) Podlegają mu wierni w większej części Turcji, oraz na wyspach greckich i ci z północnej części Grecji. Dodatkowo Kościół konstantynopolitański posiada swoje struktury na terenach, które nie są kanonicznymi terytoriami innych Kościołów lokalnych. W ramach Kościoła konstantynopolitańskiego działają autonomiczne Cerkwie Finlandii i Estonii (autonomia tej drugiej nie jest uznana przez wszystkich). Patriarchatowi podlega również kilka etnicznych diecezji w USA, Kanadzie i Europie Zachodniej (ukraińskie, rosyjska, albańska i karpacko-rusińska). Ilość wiernych Cerkwi konstantynopolitańskiej szacowana jest na 3,5 miliona.

fot. mospat.ru

— Michał Kalina