Liban: wielka konferencja „Jedność Antiochii”

W dniach 26-29 czerwca Balamand, gdzie działają prawosławny instytut teologiczny i męski monaster, był miejscem historycznego wydarzenia, jakim była konferencja „Jedność Antiochii – jej wymiary i warunki”. Przewodniczył jej sam patriarcha Antiochii Jan X, a w wydarzeniu uczestniczyło wielu biskupów, duchownych i świeckich wiernych Cerkwi antiocheńskiej z całego świata – szacuje się, iż ze względu na trudne warunki w rodzimych Syrii i Libanie, nawet aż kilka milionów prawosławnych Arabów żyje w diasporze. Konferencja miała za zadanie nie tylko wyrazić jedność wiary rozproszonych dzieci antiocheńskiej Cerkwi, lecz także podjąć rzeczową dyskusję na temat najbardziej palących problemów w tym Kościele lokalnym. Datę wybrano nieprzypadkowo: ostatnie dni Postu Apostolskiego, które kończą się wielkim świętem Piotra i Pawła – założycieli stolicy apostolskiej Antiochii.

Pierwszy punkt programu – spotkanie w audytorium Zakhm Uniwersytetu Balamandzkiego – miał charakter ekumeniczny, gdyż przybyli tu nie tylko prawosławni hierarchowie, lecz także patriarcha Syryjskiej Cerkwi Orientalnej Ignacy Efrem II (Karim) oraz katolicy: patriarcha maronicki Beshara Boutros Al-Rahi, patriarcha melchicki (arabscy grekokatolicy) Grzegorz III (Laham), syryjski patriarcha katolicki Ignacy Józef III Junan (katolicki „odpowiednik” Syryjskiej Cerkwi Orientalnej), ormiańsko-katolicki patriarcha Nerses Piotr XIX oraz nuncjusz apostolski Gabriel Katszija. Obecni byli również ważni przedstawiciele władz Libanu, wśród których są chrześcijanie.

Następnie patriarcha Jan X wmurował kamień węgielny pod budowę centrum medycznego Uniwersytetu Balamand. W międzyczasie odbyła się również pierwsza sesja konferencji. Ostatnim wydarzeniem dnia był koncert arabskiej muzyki cerkiewnej w wykonaniu chóru prawosławnego Instytutu św. Jana Damasceńskiego, w ramach którego działa również seminarium duchowne.

Kolejne dwa dni przeznaczono na różne panele dyskusyjne, posiedzenia i warsztaty dla uczestników konferencji. Tematy do przedyskutowania i opracowania brzmiały następująco: aktywacja konsultacji i interakcji pomiędzy parafiami i diecezjami; rozwój finansowy i sponsorowy; praca społeczna; efektywna obecność w społeczeństwie; komunikacja.
Ponadto wieczorem drugiego dnia miał miejsce koncert muzyki ludowej w wykonaniu kilku zespołów młodzieżowych. Z kolei 28 czerwca odbyło się również otwarcie nowego budynku w patriarszej rezydencji w Balamand, a także wieczernia z litiją z okazji święta Piotra i Pawła. Temu nabożeństwu w monasterskiej cerkwi przewodniczył patriarcha Jan.

Ukoronowaniem wydarzenia była świąteczna, polowa Boska Liturgia w niedzielę 29 czerwca, kiedy Cerkiew wspomina pamięć apostołów Piotra i Pawła, którzy tego dnia ponieśli śmierć męczeńską. Eucharystii przewodniczył zwierzchnik Cerkwi antiocheńskiej w asyście licznie zgromadzonych biskupów, prezbiterów i diakonów. Uczestniczyło w niej około cztery tysiące wiernych. Nabożeństwo transmitowały libańskie stacje: mtv (ogólna) oraz Noursat (chrześcijańska).

Swoje kazanie patriarcha Jan rozpoczął słowami św. Jana Damasceńskiego – wielkiego syna antiocheńskiej Cerkwi: O Antiochio! Wznieś swe oczy i rozejrzyj się za twymi synami, którzy przybyli tu, niczym perły błyszczące światłem Boga, z Zachodu i z Północy, i z morza, i ze Wschodu, wysławiając w tobie Jezusa Chrystusa po wieki wieków.

Po czym powiedział, odwołując się do kanonicznych terytoriów Antiochii, i nie tylko: Dzisiaj serce naszej Cerkwi bije miłością i radością. Dzisiaj apostołowie Piotr i Paweł radują się widząc światło otaczające Antiochię i to błogosławione zgromadzenie. Serce Antiochii bije chrześcijańską gorliwością. Dzisiaj Damaszek obejmuje dzwony Bejrutu, a grota św. Piotra w Antakji styka się z kopułą Balamandu. Dzisiaj Zahle pozdrawia Latakę, a Akkar obejmuje rany Aleppo. Dzisiaj Homs ściska Górę Liban, a Hama obmywa Tyr i Sydon. Dzisiaj dzwony Suwaidy wydzwaniają hymn miłości dla cerkwi Trypolisu i Koury. Dzisiaj nasi synowie w Iraku i Zatoce Perskiej spoczywają na piersi swej antiocheńskiej Cerkwi. Dzisiaj i nasi synowie w Północnej Ameryce, Kanadzie, Meksyku, Brazylii, Argentynie, Chile, Australii, Francji, Niemczech, Anglii, Skandynawii, Szwajcarii, Austrii i całej Europie i ze wszystkich czterech stron świata przytulają się do swej Cerkwi-matki, która ochrzciła ich i ich przodków, i namaściła ich życia imieniem Chrystusa. Oni zaś namaścili swą Cerkiew miłością i ofiarą, tęsknotą i poświęceniem.

Święto Piotra i Pawła zgromadziło nas dzisiaj, by spotkać te umiłowane twarze. Twarze ludzi, którzy odziedziczyli wiarę od starców, od swych dziadków, i którzy zasadzili ją w sercach młodszych pokoleń. Twarze ludzi, którzy używają wiary jako miecza, by zwalczać dzisiejsze trudności, którzy z pomocą i wstawiennictwem świętych Piotra i Pawła, w świetle tej wiary, zwyciężają surowość tego życia. To w Antiochii po raz pierwszy wyrzeźbiono słowo „chrześcijanie”, które przemieniło się w piękną melodię wyśpiewywaną przez usta kolejnych pokoleń.

Następnie patriarcha wyjaśnił, czym jest zachowanie wiary: Wiara jest „depozytem”. Tak mówią nasze księgi liturgiczne; mówią one o „zachowywaniu tego depozytu”. To pozwala nam stwierdzić, iż wiara naszych przodków została przechowana jako depozyt. Dotarła do nas, i otrzymaliśmy ją mimo okrucieństw historii. I to jest dzisiejsza wiadomość dla nas: zachować wiarę mimo najtrudniejszych nawet sytuacji. Zachowywać wiarę znaczy być zawsze jednym ciałem – tu topnieją odległości geograficzne, logika. Dziś tworzymy zjednoczoną wspólnotę, która mówi nam i światu że jest jednym ciałem, w którego żyłach kwitnie jedna wiara i prawdziwe braterstwo nabyte w tej samej antiocheńskiej chrzcielnicy. Bycia synami i córkami Cerkwi antiocheńskiej nie oznacza samotności i izolacji, lecz bycie pierwszym nasieniem orientalnej i chrześcijańskiej jedności.

Na koniec zwierzchnik Cerkwi antiocheńskiej zapewnił o swoich modlitwach, i wezwał innych do tego, za cierpiące Syrię, Irak, Egipt i Palestynę oraz porwanych metropolitów Pawła i Jana, których los, wśród różnych niepewnych wiadomości, wciąż pozostaje nieznany.

Na podstawie: antiochpatriarchate.org

— Dominika Kovačević