Panprawosławne święto 1020-lecia chrztu Rusi Kijowskiej

Centralnym momentem obchodów 1020. rocznicy chrztu Rusi Kijowskiej stała się Boska Liturgia w dniu 27 lipca 2008 r. na Górce św. Włodzimierza (Wołodymyrs’ka hirka) w Kijowie przy pomniku Chrzciciela Rusi. Liturgii przewodniczył honorowy przywódca świata prawosławnego patriarcha ekumeniczny Bartłomiej I. W obchodach 1020. rocznicy chrztu Rusi Kijowskiej wzięli udział przedstawiciele wszystkich autokefalicznych Kościołów prawosławnych, w tym delegacja Kościoła prawosławnego w Polsce.

Wraz z patriarchą Bartłomiejem uroczystą Liturgię celebrowało trzech zwierzchników autokefalicznych Kościołów prawosławnych: patriarcha moskiewski i całej Rusi Aleksy II (przybyły do Kijowa poprzedniego dnia po południu), arcybiskup Aten i całej Grecji Hieronim II, metropolita Tirany i arcybiskup całej Albanii Anastazy, a także metropolita kijowski i całej Ukrainy Włodzimierz oraz przedstawiciele innych Kościołów prawosławnych, w tym przedstawiciel Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego arcybiskup lubelski i chełmski Abel. W czasie Liturgii śpiewały dwa chóry: chór Kijowskiej Duchownej Akademii i Seminarium oraz bizantyjski chór z Grecji. Na Liturgii obecni byli przedstawiciele najwyższych władz Ukrainy na czele z prezydentem Wiktorem Juszczenką, który w związku z klęską żywiołową musiał opuścić nabożeństwo i udał się do obwodu iwano-frankowskiego.

Rozpoczynając swe kazanie patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I powiedział: „Na głos archanielskich surm, które brzmią z nieba i dzięki modlitwom św. równego apostołom księcia Włodzimierza zebraliśmy się tu oto w cieniu jego pomnika (…), aby świętować wspólnie, w duchu i prawdzie, tysiąc dwudziesty jubileusz chrztu Rusi Kijowskiej w 988 roku”. Przypominając historię chrztu stwierdził, że rzeka Poczajna w której dokonano chrztu mieszkańców Kijowa, stała się „nowym Jordanem północy”.

Patriarcha Konstantynopola konstatował: „My, Patriarchowie i Zwierzchnicy Kościołów Lokalnych, i poprzez nas cały Kościół prawosławny, zebrani tutaj wokół Ołtarza Pańskiego, dzielimy się radością 1020-letniego jubileuszu Chrztu pobożnego narodu ukraińskiego, co otworzyło drogę do ewangelizacji wszystkich słowiańskich księstw Europy Wschodniej”. Podkreślił, że radość obchodzonego święta zwiększa się dzięki temu, że bierze w niej udział „Patriarcha Moskiewski i całej Rusi, nasz umiłowany brat i współcelebrans Aleksy II”, którego obecność „podkreśla błogosławioną siłę, jaką chrzest ma dla nas wszystkich”. „W jego osobie jako brata-współcelebransa – dodał patriarcha Bartłomiej – my wyrażamy szacunek dla całego Świętego Kościoła Rosji”.

W swym kazaniu patriarcha ekumeniczny odniósł się też do problemów Ukraińskiego Prawosławia: „Konstantynopolski Kościół-Matka cierpi razem ze swą najdroższą córką – Kościołem Ukraińskim na skutek niebezpiecznych podziałów jego kościelnego ciała”. Wyraził też nadzieję na „szybkie i pełne osiągnięcie miłej Bogu jedności”. Zwrócił się do wszystkich w Ukrainie z prośbą „aby uważali za swój własny obowiązek – w imię Boga! – działać szczerze, robiąc wszystko co możliwe dla osiągnięcia pokoju i jedności, aby zło nie zahartowało się w czasie”.

Zwierzchnik Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego (Patriarchatu Moskiewskiego) metropolita Włodzimierz powiedział do zebranych: „Podział Kościoła – to otwarta rana, która nie może nie zatrważać nas wszystkich. Mamy nadzieję, że problem ten zostanie rozwiązany. Nasze kochające serca są otwarte dla naszych braci i gotowi jesteśmy przyjąć ich.”

Patriarcha moskiewski Aleksy II w swym słowie po zakończeniu świątecznej Liturgii również odniósł się do procesu chrystianizacji Rusi: „Dzięki gorliwości i wysiłkom świętego równego apostołom księcia Włodzimierza wodą i duchem była oświecona ziemia ruska. Z czasem światło tego Chrztu rozprzestrzeniło się od Bałtyku po Daleki Wschód, od mórz północnych do pustyń Azji Środkowej. Było to możliwe, ponieważ z wielu plemion w kijowskiej chrzcielnicy narodził się jeden pobożny i silny naród chrześcijański.” Patriarcha Aleksy stwierdził też „Rosyjski Kościół Prawosławny stworzył wszelkie warunki dla tego, aby Ukraiński Kościół Prawosławny, zwierzchnikiem którego jest Wielce Błogosławiony metropolita Włodzimierz, w pełnej wolności i odpowiedzialności niósł pasterską opiekę nad narodem ukraińskim.”

Tego samego dnia odbyło się także spotkanie obu patriarchów w Ławrze Kijowsko-Peczerskiej. Po spotkaniu patriarcha Bartłomiej stwierdził: „Zdecydowaliśmy się pracować na rzecz ułożenia stosunków między dwoma Kościołami prawosławnymi – Rosyjskim i Konstantynopolitańskim, bo przecież razem niesiemy odpowiedzialność za jedność Prawosławia.” Wyraził on też nadzieję, że patriarcha moskiewski weźmie udział w panprawosławnym spotkaniu, które odbędzie się w październiku 2008 r. w Konstantynopolu. Patriarcha Aleksy powiedział po spotkaniu: „Dzisiaj były zasygnalizowane kwestie, które są spornymi, problemowymi, umówiliśmy się, że delegacje naszych Kościołów powinny przygotować pewne opracowania dotyczące tych kwestii”.

Tego dnia skończyła się wizyta patriarchy Konstantynopola Bartłomieja I na Ukrainie. W trakcie pożegnania w Metropolii Kijowskiej patriarcha oraz inni członkowie delegacji konstantynopolitańskiej zostali nagrodzeni przez metropolitę Włodzimierza orderami z okazji 1020-lecia chrztu Rusi. Na kolejnym pożegnalnym spotkaniu prezydent Ukrainy podziękował patriarsze Bartłomiejowi za historyczną wizytę i wyraził nadzieję, że wysiłki patriarchy będą służyć zjednoczeniu ukraińskich prawosławnych. Patriarcha Bartłomiej stwierdził zaś: „Właśnie dlatego, że jesteśmy przedstawicielami Kościoła-Matki, interesują nas wasze perspektywy i wasza przyszłość. Pragniemy jednego Kościoła Ukraińskiego, ponieważ tego wymaga dobro Prawosławia i pragnie tego naród ukraiński.”

Na podstawie: http://orthodox.org.ua; http://www.president.gov.ua; http://www.orthodoxy.org.ua, http://www.ec-patr.org, informacji własnych

— Grzegorz Kuprianowicz