Plany odbudowy rezydencji ostatniego cara

Rosyjskie władze zdecydowały o odbudowie letniej rezydencji cara Mikołaja II "Niżnaja Dacza", miejsca, w którym urodził się następca tronu carewicz Aleksy.

W 1883-1885 r. na samym brzegu Zatoki Fińskiej, niedaleko Petersburga, w północno-wschodniej części parku "Aleksandria" został wybudowany nowy pałac, który otrzymał nazwę "Niżnaja Dacza". Oddalenie parku "Aleksandria" od zgiełku Petersburga oraz pełna niedostępność dla postronnych osób zadecydowały o szczególnym uwielbieniu miejsca przez carską rodzinę. Właśnie tu, w pałacu "Niżna Dacza", Mikołaj II i Aleksandra Fiodorowna spędzili lato 1895 roku - pierwsze lato wspólnego, rodzinnego życia. Tutaj 30 lipca ( 12 sierpnia według nowego stylu ) 1904 r. urodził się długo oczekiwany syn, przyszły następca tronu, któremu przy chrzcie w cerkwi św. św. Apostołów Piotra i Pawła w Peterhofie nadano imię Aleksy.

Losy pałacu, w którym dla całej carskiej rodzinie upłynęły najszczęśliwsze lata życia, w czasach władzy radzieckiej ułożyły się paradoksalnie. Jeszcze w latach 30-stych ubiegłego wieku w pałacu było muzeum. Zachowały się fotografie z 1932 r., na których widać dbałość o zachowanie w stanie nienaruszonym nawet drobnych detali z wnętrz pokoi mieszkalnych. Carewicza Aleksego dawno już nie było wśród żywych, a w jego pokoju dziecinnym na dawnym miejscu stały figurki koni i żołnierzyków. W pokoju do nauki jeszcze wisiała tablica, na której patrząc na zachowaną fotografię można było odczytać napisane dziecięcą ręką ćwiczenia z kaligrafii.

"Niżna Dacza" cudem ocalała w czasie wojny, nie była bombardowana i ostrzeliwana z artylerii. Zburzono ją później, w lata szczególnie ostrej walki z "zabobonami i wstecznictwem". Zauważalne jest to, że stało się w czasie gdy wszędzie niszczono świątynie, wtedy wysadzono i pałac - w początku lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku.

Rozbitych murów, stropów i dachu nie wywieziono. Do tej pory majestatyczne ruiny stoją nad samym brzegiem zatoki porośniętej trzciną.

W końcu lat 90-tych, kiedy zaczęła się rozbudzać narodowa, historyczna pamięć, w muzeum "Kottedż" - dawnym, letniskowym pałacu Mikołaja I - była urządzona wystawa, poświęcona carowi Mikołajowi II oraz przede wszystkim jego dzieciom. Pokazano na niej wiele osobistych rzeczy carewicza Aleksego - mundur wraz z odznakami gwardyjskiego, ułańskiego pułku, jego dziecinną strzelbę, meble, rękopisy, znaczną ilość oryginalnych fotografii. W pobliskim parku postawiono pomnik Aleksemu, przedstawia chłopca w marynarskim mundurku. Przed kanonizacją carskiej rodziny, w dniu narodzin Aleksego -12 sierpnia- odprawiano tam nabożeństwa żałobne, po kanonizacji odprawiany jest molebień.

Niedaleko od ruin pałacu "Niżnaja Dacza" stoi cerkiew pod wezwaniem św. Jana Kronsztadzkiego. W każdą niedzielę organizuje się z niej pielgrzymkę do ruin w celu odsłużenia akafistu kanonizowanemu carewiczowi Aleksemu. To z inicjatywy parafian wystosowano i zebrano podpisy pod pismem do prezydenta Putina z prośbą o odbudowę i godne uczczenie carskiej rodziny.

Odbudową kieruje północno-zachodnia Dyrekcja Gosstroja Rosyjskiej Federacji, a wykonawcą jest ZAO "Sobor". W 95% przygotowano dokumenty projektu odbudowy. Niedawno przyjęto decyzję o zorganizowaniu w odrestaurowanym pałacu "Niżnaja Dacza" muzeum, poświęconego carskiej rodzinie.

Opracowano na podstawie pravoslavie.ru z dnia 4.III.2004 r.

— Piotr Chomiuk