Serbia: uroczyste rozpoczęcie obchodów 1700-lecia ogłoszenia edyktu mediolańskiego

W tym roku mija 1700 lat od ogłoszenia przez rzymskiego cesarza św. Konstantyna Wielkiego edyktu mediolańskiego. Ten edykt wydany w 313 roku dawał wolność wyznawania Chrystusa na terenie ówczesnego Imperium Rzymskiego, dzięki czemu ustały prześladowania religijne, a to w konsekwencji doprowadziło do rozprzestrzenienia się chrześcijaństwa w niemalże całym świecie i rozpoczęło nową epokę w Europie – średniowiecze. Obchody tej jakże ważnej dla całego chrześcijaństwa rocznicy rozłożono na cały 2013 rok, a najważniejsze uroczystości będą miały miejsce właśnie w Serbii, a przede wszystkim w jednym z jej największych miast – Nišu, gdyż jest to rodzinne miasto cesarza Konstantyna.

W czwartek wieczorem, 17 stycznia, w Teatrze Narodowym w Nišu rozpoczęły się uroczyste obchody rocznicowe. Zgromadziły one wiele znakomitości cerkiewnych i państwowych, na czele z patriarchą serbskim Ireneuszem i prezydentem Serbii Tomislavem Nikolićem. Nie zabrakło także ambasadorów zagranicznych państw oraz przedstawicieli innych wyznań i religii.

Uroczystość rozpoczęła się spektaklem „światło i dźwięk” na ścianach Teatru Narodowego, po którym nastąpiło odczytanie edyktu mediolańskiego. Po tym miały miejsce przemówienia najważniejszych gości.

Patriarcha Ireneusz mówił: To jest wielkie wydarzenie, lecz także okazja, byśmy sobie postawili pytanie: jakie znaczenie miał ten akt dla Cerkwi Chrystusowej po trzech wiekach jej prześladowań na terenie Imperium Rzymskiego? (…) Ten jubileusz niesie ze sobą odpowiedzialność; wzywa nas, byśmy sami zobaczyli, na ile jesteśmy Chrystusowi, i pokazali światu, że jesteśmy gotowi poświęcić się za prawdziwą wolność i godność ludzką, które nam Chrystus podarował. To wezwanie, byśmy jeszcze bardziej wytrwale świadczyli o Chrystusie, „tak by inni, zobaczywszy nasze dobre uczynki, wysławili Ojca naszego, Który jest na niebiosach”. (…) To nie tylko powód do dumy, że cesarz Konstantyn, „apostoł między władcami”, urodził się w Nišu – powinniśmy przede wszystkim przypatrzeć się jego duchowej przemianie i owocom tej przemiany w sztuce, kulturze, muzyce, nauce. (…) Nasi przodkowie, działający w duchu Konstantyna w różnych dziedzinach poświadczają, że Serbia była i jest częścią Europy – tej Europy, która jest dumna ze swego chrześcijańskiego dziedzictwa.
Również prezydent Serbii Tomislav Nikolić zaznaczył, że jubileusz wydania edyktu mediolańskiego to nie tylko powód do świętowania, lecz także do zadania sobie pytania: Czy, jako chrześcijanin, jestem godnym spadkobiercą tych prześladowanych, męczonych i zamordowanych, których cesarz Konstantyn uczynił równymi w prawie z pozostałymi mieszkańcami imperium? (…) Edykt mediolański jest dla nas filozofią życia. Ten jubileuszowy rok to nie demonstracja kultury pamięci, lecz prawdziwie „slava” – świętowanie, wprowadzanie w życie jednego z najważniejszych dokumentów w historii cywilizacji.

Z kolei ambasador Rosji w Serbii Aleksander Czepurin podkreślił wspólną cechę narodów prawosławnych, a więc także Rosji i Serbii: Najważniejszą rzeczą, którą otrzymaliśmy od Bizancjum, jest prawosławna wiara, z którego i inne prawosławne narody wywodzą swoje korzenie. A naród żyje, dopóki zachowuje i chroni swoje duchowe korzenie.

Ostatnim punktem programu był koncert słynnego chóru ze Sreteńskiego monasteru (Rosja). Dyrygent chóru zaznaczył, że to wielki zaszczyt wystąpić na rozpoczęciu jubileuszowych obchodów ogłoszenia edyktu mediolańskiego.

Biskup Nišu Jan na specjalnej konferencji prasowej ogłosił, że po raz pierwszy w historii zebranie Świętego Synodu serbskiej Cerkwi odbędzie się w rodzinnym mieście cesarza Konstantyna. Zacznie się on pod koniec maja, a zakończy 3 czerwca uroczystą Boską Liturgią, którą mają celebrować wszyscy hierarchowie Serbskiego Kościoła Prawosławnego oraz około 200 innych duchownych. Taka uroczysta Boska Liturgia będzie sprawowana jeszcze 6 października. Będzie ona centralnym punktem obchodów jubileuszowych, a obecni będą hierarchowie innych Cerkwi autokefalicznych, w tym patriarcha Konstantynopola Bartłomiej oraz patriarcha Moskwy i Wszechrusi Cyryl.

Tutaj można zobaczyć krótki reportaż z uroczystości.

O przygotowaniach w Serbii do roku jubileuszowego i związanych z nim projektami pisaliśmy natomiast w tym artykule.

Źródła: spc.rs, rts.rs

— Dominika Kovačević