Sobór Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w Kanadzie

W dniach 22-24 sierpnia 2008 r. w Saskatoon (prowincja Saskatchewan) odbył się Nadzwyczajny Sobór Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w Kanadzie. Sobór ten miał bardzo duże znaczenie w życiu tego Kościoła, gdyż powodem jego zwołania były kwestie niezwykle istotne: wybór nowych biskupów, zmiana statutu Kościoła, a także uczczenie 90 rocznicy jego powstania.

Ukraiński Kościół Prawosławny w Kanadzie znajduje się w jurysdykcji Patriarchatu Ekumenicznego, posiada dość szeroką autonomię. Najwyższą władzą tego Kościoła jest Sobór, który ma duże uprawnienia. Ukraiński Kościół Prawosławny w Kanadzie powstał 90 lat temu – w 1918 r. Stworzyli go ukraińscy prawosławni emigranci z Bukowiny i centralnej Ukrainy oraz b. grekokatolicy z Galicji, którzy już w Kanadzie powrócili do wiary przodków – prawosławia. Obecnie Ukraiński Kościół Prawosławny w Kanadzie składa się z trzech diecezji: centralnej (rezydencja metropolity – Winnipeg), wschodniej (rezydencja ordynariusza – Toronto) oraz zachodniej (rezydencja ordynariusza – Edmonton). Od 2005 r., gdy zmarł poprzedni zwierzchnik tego Kościoła – metropolita Wasylij, UKPK ma tylko dwóch biskupów: obecnego zwierzchnika metropolitę Iwana oraz arcybiskupa wschodniej diecezji arcybiskupa Jurija. Przed rozpoczęciem Soboru, w dniach 20-21 sierpnia w Instytucie św. metr. Piotra (Mohyły) w Saskatoon odbyła się Ogólnokanadyjska Konferencja Duchowieństwa UKPK. Sam nadzwyczajny sobór rozpoczął się w piątek 22 sierpnia. Obrady soboru toczyły się w katedrze Świętej Trójcy miasta Saskatoon (jest to druga katedra centralnej diecezji UKPK). Wybór tego miasta na obrady soboru nie był przypadkowy, gdyż właśnie tam w 1918 r. powstał ten Kościół.

Pierwszy dzień obrad soboru rozpoczął się Boską Liturgią, którą celebrowali: zwierzchnik Kościoła metropolita Winipegu i całej Kanady Iwan, przedstawiciel patriarchy Konstantynopola biskup Chrystoforos, arcybiskup Toronto i wschodniej diecezji Jurij, a także dwóch biskupów, będących kandydatami na katedry biskupie UKPK – biskup Iłarion (Rudnyk) z Portugalii oraz biskup Andrij (Peszko) z Wielkiej Brytanii. Samo rozpoczęcie obrad soboru poprzedziło procesyjne wniesienie Poczajowskiej ikony Matki Bożej ze śpiewem troparionu. Po modlitwie do Świętego Ducha i błogosławieństwie metropolity sobór rozpoczął obrady. Po przemówieniach hierarchów, przystąpiono do dyskusji na temat prawnych podstaw funkcjonowania Kościoła. Wieczorem odbyła się zaś prezentacja biskupów – kandydatów na katedry biskupie UKPK. Przybyli również wówczas kolejni goście soboru – hierarchowie Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego w USA: arcybiskupi Antonij oraz wyświęcony niedawno biskup Danyjił.

Liturgią rozpoczął się również drugi dzień soboru, 23 sierpnia. Po Liturgii odsłużono modlitwę za hierarchów, duchowieństwo i wiernych UKPK, zmarłych w ciągu poprzednich 90 lat istnienia Kościoła, przewodniczył jej arcybiskup Jurij. Następnie, po nabożeństwie do Świętego Ducha, przystąpiono do wyboru nowych biskupów UKPK. W wyniku głosowania biskup Iłarion został wybrany na biskupa Edmontonu, zaś biskup Andrij na biskupa Saskatoonu i wikariusza centralnej diecezji UKPK. Obaj ci biskupi urodzili się na Ukrainie, chirotonie biskupie przyjęli w patriarchacie Konstantynopola i dotychczas sprawowali opiekę duszpasterską nad diasporą ukraińską w Europie Zachodniej.

Sobór zakończył się w niedzielę 24 sierpnia 2008 r. uroczystą Boską Liturgią, którą celebrowali przybyli hierarchowie wraz z duchowieństwem UKPK. Po Liturgii odsłużono nabożeństwo dziękczynne (ukr. mołebeń) z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy, który przypadł właśnie tego dnia.

Tegoroczny Nadzwyczajny Sobór UKPK był ważnym wydarzeniem w życiu tego Kościoła. W trakcie soboru powiększył się jego episkopat, co jest niezwykle istotne dla dalszego funkcjonowania UKPK. Charakterystycznym jest fakt, iż obaj nowowybrani hierarchowie urodzili się na Ukrainie i mają już doświadczenie w sprawowaniu godności biskupiej. Niezwykle istotną kwestią jest również sprawa statusu prawnego Kościoła, która także była przedmiotem obrad soboru.

— Grzegorz Kuprianowicz