Szkoła teologiczna na wyspie Chalki ponownie otwarta?

We wczorajszym numerze tureckiej gazety Hürriyet (28 I 2013) na stronie tytułowej pojawił się artykuł pt. Drzwi się otwierają, który dotyczył wznowienia działalności szkoły teologicznej na tureckiej wyspie Chalki na Morzu Marmara.

Zagadnienie ponownego otwarcia prawosławnej szkoły teologicznej na wyspie Chalki przewijało się w tureckich mediach w przeciągu ostatnich dziesięciu lat bardzo często. Niemniej jednak, zawsze były to jedynie pobieżne i suche informacje niepotwierdzone czynami. Jednakże w ostatnim czasie za zgodną tureckiego premiera Recepa Tayyipa Erdoğana ruszyły prace nad statusem prawnym, jaki miałaby posiadać szkoła w przyszłości.

Zgodnie z informacjami zawartymi w dzienniku, rząd Turcji rozważa dwa warianty funkcjonowania szkoły. Pierwsza formuła mówi, że szkoła teologiczna miałaby charakter prywatny lub działałaby jako fundacja i podlegałaby pod którąś ze szkół religijnych w Turcji, lecz jako niezależny wydział prawosławny. Drugi wariant wskazuje na podleganie szkoły bezpośrednio pod zagraniczny uniwersytet, mając na myśli jedną z greckich wyższych uczelni. Ta formuła – jak podaje gazeta – wydaje się najbardziej prawdopodobna, chociaż będzie wymagała zmiany tureckiego prawa lub podpisania odpowiedniej umowy międzypaństwowej.

W Turcji istnieją obecnie dziesiątki prywatnych uczelni wyższych i wszystkie podlegają tureckiemu ministerstwu oświaty. W przypadku, gdyby doszło do zmiany prawa lub do podpisania odpowiedniej umowy międzypaństwowej, szkoła teologiczna na Chalki podlegałaby pod wydział zagranicznej uczelni. Zajęcia odbywałyby się także zgodnie z programem nauczania kraju, pod który podlegałaby szkoła. Jako przykład funkcjonowania zagranicznej szkoły w Turcji na zasadzie umowy międzypaństwowej, dziennik wskazuje Uniwersytet Galatasaray w Stambule, który działa na zasadzie umowy z Francją.

Rząd turecki planuje, że rektorem szkoły zostałaby osoba z Patriarchatu Ekumenicznego. Uczniowie mogliby także nosić sutanny (rasy) – które są zabronione prawnie w Turcji. Nie określono jeszcze języka, w którym odbywałyby się zajęcia.

Szkoła teologiczna na wyspie Chalki została założona w 1844 r. z inicjatywy Patriarchatu Konstantynopola. Od tego czasu wykształciła wielu przyszłych duchownych, biskupów, teologów. Jej absolwentem jest m.in. obecny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej. Decyzją tureckich władz w 1971 r. szkoła została zamknięta, kiedy to weszła w życie ustawa o zakazie funkcjonowania prywatnych wyższych uczelni na terenie całej Turcji. Warto dodać, że w 1971 r. zamknięto jedynie szkołę na Chalki, widać więc wyraźnie, że była to decyzja czysto polityczna i wymierzona w prawosławnych mieszkańców Turcji.

Na podstawie: news247.gr, romfea.gr

— Rafał Wawreniuk