Wizyta serbskiego patriarchy w Egipcie

Patriarcha Ireneusz, po raz pierwszy od czasu objęcia zwierzchnictwa nad serbską Cerkwią, udał się do Egiptu, gdzie przebywał w dniach 5 – 9 października. Patriarsze towarzyszyli biskup szumadijski Jan oraz biskup remezijański Andrzej. W piątek na kairskim lotnisku patriarchę serbskiego przywitali papież Aleksandrii i Całej Afryki Teodor II oraz kairski biskup Nikodem. Po tym dostojni goście pojechali do zabytkowego monasteru św. Jerzego z X wieku znajdującego się na chrześcijańskiej starówce Kairu, tzw. „Heliopolis” – można tutaj znaleźć, wciąż czynne, najstarsze cerkwie na świecie, nawet z IV stulecia. W cerkwi św. Jerzego odsłużono doksologię. Po tej uroczystości patriarchowie udali się na północ kraju, do Aleksandrii – siedziby patriarszej.

W sobotę 6 października patriarchowie mieli prywatną rozmowę, po której władyka Ireneusz zwiedził budynki patriarchatu – m.in. dwór patriarszy, monaster św. Sawy i szkołę patriarchatu pw. św. Atanazego. Potem patriarcha spotkał się z greckimi dyplomatami. Późnym popołudniem, w soborze Zwiastowania Bogurodzicy, patriarchowie odsłużyli Wielką Wieczernię. Następnego dnia, w niedzielę, w tej samej świątyni, służyli Boską Liturgię. W swoich przemówieniach obydwaj patriarchowie podkreślali głębokie historyczne więzi obydwu Cerkwi, mające korzenie w XIII wieku. Zwierzchnicy zaznaczyli także, że takie wizyty na terenach innych Cerkwi autokefalicznych mają wymiar przede wszystkim duchowy – wzmacniają one wzajemne zaufanie, są też świadectwem. W poniedziałek dostojni serbscy goście zwiedzili Narodowe Muzeum Egiptu i słynne piramidy znajdujące się na obrzeżach Kairu.

Prasa egipska dosyć szeroko relacjonowała wizytę patriarchy Serbii, a artykuły nie były nacechowane negatywnie – może to cieszyć, gdyż chrześcijanie w Egipcie, mimo że stanowią 20% obywateli, są nieustannie prześladowani, szczególnie od czasów ostatniej rewolucji. Liczbę prawosławnych będących pod zwierzchnictwem patriarchy Teodora II szacuje się na około 350 tysięcy. Cerkiew tę, dla odróżnienia od Prawosławnego Kościoła Koptyjskiego, określa się mianem „rzymskiej” (po arabsku „Al-ruum”) bądź też „greckiej” (w pozostałych językach) – chodzi tutaj o historyczne powiązanie z Cesarstwem Wschodnim i obrządek bizantyjski. Grecki nawet nie jest głównym liturgicznym językiem – na nabożeństwa wszyscy modlą się po arabsku.

Znakomita większość egipskich chrześcijan to będący potomkami starożytnych Egipcjan Koptowie, którzy mają swój własny obrządek, choć bardzo zbliżony do bizantyjskiego. Należą oni do tzw. Kościołów Ortodoksyjnych Orientalnych – wskutek pewnych nieporozumień te Cerkwie odłączyły się od Kościoła prawosławnego, mimo że, jak stwierdziły specjalistyczne komisje, różnic w wierze nie ma. Dlatego też obecnie trwa dialog nad przywróceniem oficjalnej jedności eucharystycznej. Od śmierci koptyjskiego papieża Aleksandrii, Szenudy III, Kościół koptyjski wciąż nie ma zwierzchnika – wybory mają się odbyć w listopadzie. Wybór nowego koptyjskiego patriarchy jest ważny nie tylko dla Koptów, lecz dla całego Egiptu, który zmierza w stronę państwa ściśle islamskiego. Dlatego też wizyty zwierzchników innych Cerkwi są tak ważne dla egipskich chrześcijan – jest to dla nich znak, iż nie są sami. Stąd też patriarcha Ireneusz był witany przez prawosławnych zamieszkujących Egipt bardzo serdecznie.

Źródła: spc.rs, gate.ahram.org.eg

— Dominika Kovačević