Ekumeniczna modlitwa za zmarłych na Świętym Krzyżu

W sobotę 23 lutego już po raz ósmy odbyło się ekumeniczne spotkanie modlitewne w najstarszym, chrześcijańskim sanktuarium w Polsce przy relikwiach Drzewa Krzyża Świętego. Hasłem tegorocznej modlitwy były słowa świętego Pawła „Nieustannie się módlcie” (1 Tes 5,17), które przyświecały także niedawno zakończonym obchodom Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan.

„Wspólna modlitwa za braci, którzy odeszli, modlitwa za zmarłych jest kolejnym tematem dzisiejszego spotkania, ale i zarazem ogniwem łączącym nas przed Bogiem” – powiedział o. Bernard Briks, przełożony klasztoru, witając dostojnych gości: arcybiskupa Szymona ordynariusza prawosławnej diecezji łódzko-poznańskiej i biskupa Mariana Zimałka, gospodarza miejsca – sufragana pomocniczego rzymskokatolickiej diecezji sandomierskiej, do której administracyjnie należy świętokrzyski klasztor.

Bp Zimałek powitał zgromadzonych na wspólnej modlitwie, wyrażając głęboką radość, iż świętokrzyskie sanktuarium gości po raz kolejny przedstawicieli różnych tradycji i konfesji, i że szczególnie obecność w tym miejscu prawosławnego brata w biskupstwie – J. E. abp Szymona jest wyrazem wzajemnej troski o wspólne dobro jakim jest ciągłe dążenie do jedności chrześcijan.

Abp Szymon po serdecznych słowach powitania przybliżył słuchaczom znaczenie pojęcia „panichida” wspominając, że obydwa Kościoły doskonale się w tej kwestii rozumieją, sięgając do bogatej tradycji w dbaniu o pamięć o zmarłych. Także osobom, widzącym po raz pierwszy prawosławnego biskupa, wyjaśnił znaczenie i pochodzenie niektórych pojęć, dotyczących stroju liturgicznego władyki. Zachęcał obecnych, aby włączali się do modlitwy za zmarłych, wsłuchując się w śpiew pieśni.

Następnie po raz pierwszy w historii, w pomieszczeniach klasztornych świętokrzyskiego sanktuarium, gdzie kiedyś znajdowały się cele dla skazańców rozpoczęła się uroczysta panichida, której przewodniczył abp Szymon. Posługiwali ks. Eugeniusz Fiodorczuk – kanclerz łódzkiej kurii biskupiej i ks. prot. Władysław Tyszuk, proboszcz kieleckiej parafii prawosławnej. Modlitwie towarzyszył ekumeniczny chór mieszany złożony z przedstawicieli kieleckiej cerkwi, wokalnego zespołu muzyki cerkiewnej Oikoumene i młodzieży z grupy modlitewnej Taize z kapucyńskiej parafii św. Franciszka w Kielcach. Nad całością czuwał dyrygent Rafał Bazanek. W nabożeństwie uczestniczyli także: reprezentujący Kościół ewangelicko – augsburski ks. Wojciech Rudkowski – proboszcz parafii w Radomiu i w Kielcach, oraz wielu innych duchownych i świeckich.

W słowie skierowanym do zebranych na zakończenie panichidy władyka Szymon mówił: „Wspominając zmarłych, tu w tym szczególnym miejscu, myślimy o tych którzy odeszli. Będąc kiedyś w Stanach Zjednoczonych zastanawiałem się jak to jest, że kiedy jedni ludzie modlą się jeszcze, inni choćby w naszej Warszawie idą już spać. A modlitwa do miłosiernego Boga trwa przecież nadal. Wstaje nowy dzień i znowu nasze usta od jednego kontynentu po kolejny, po następne części globu sławią Boga modlitwą. Nie zapominajmy, aby w tej modlitwie pamiętać o tych, których już nie ma, którzy odeszli. Może ich nie widzimy, ale Bóg – On o nich wszystkich zawsze pamięta” – podkreślił prawosławny hierarcha.

Po krótkim spacerze nastąpiła druga część spotkania – wysłuchano informacji na temat tradycji modlitw za zmarłych w poszczególnych Kościołach chrześcijańskich. Podzielili się tymi wiadomościami kolejno: ks. W. Rudkowski z Kościoła ewangelicko augsburskiego, abp Szymon i o. Damian Kopyto OMI. W tą część spotkania włączyli się także pielgrzymi i turyści m. in. z Buska Zdroju przebywający tego dnia na Świętym Krzyżu. Na zakończenie drugiej części spotkania, po dyskusji wszyscy obecni duchowni pod przewodnictwem władyki Szymona udzielili wiernym wspólnie błogosławieństwa. Potem duchowni zaprowadzili wszystkich do podziemnych krypt znajdujących się pod kościołem Trójcy Przenajświętszej, gdzie spoczywają szczątki świętokrzyskich mnichów benedyktyńskich. Tam ponownie odmówiono modlitwę za zmarłych, którą śpiewając pieśni z tradycji łacińskiej m. in. Salve Regina poprowadzili bracia nowicjusze.

W zeszłym roku podczas spotkania na Świętym Krzyżu w zabytkowej kaplicy Oleśnickich po raz pierwszy w historii tego miejsca odprawiono Akatyst ku czci Św. Krzyża, który poprowadził w języku polskim, przy wystawionych relikwiach o. mitrat Eugeniusz Cebulski z Wrocławia. W modlitwie uczestniczył znakomity męski chór prawosławny „Oktoich”.

Ekumeniczne Dni Modlitw o Jedność Chrześcijan na Św. Krzyżu odbywają się od 1999 roku, zawsze w ostatnią sobotę lutego. Świętokrzyskie zloty to przede wszystkim konferencje, wykłady, wspólne nabożeństwa z udziałem hierarchów Kościołów chrześcijańskich, znanych ekumenistów, teologów i biblistów, ale także czas wolny i wspólne posiłki. Najważniejsze spotkanie z tego cyklu odbyło się w 2001 roku. Wtedy na Święty Krzyż przybyli: abp Abel – prawosławny ordynariusz diecezji lubelsko-chełmskiej, bp Zdzisław Tranda – ówczesny zwierzchnik Kościoła ewangelicko-reformowanego w RP, bp Mieczysław Cieślar – biskup diecezji warszawskiej z Kościoła ewangelicko-augsburskiego i bp Mieczysław Jaworski – ówczesny rzymskokatolicki sufragan pomocniczy diecezji kieleckiej.

Tekst: Przemysław K. Kasprzyk, Paweł Tyszuk Foto: Paweł Tyszuk

— ks. Mariusz Synak