Święty Grzegorz Palamas i duchowość prawosławia

W ostatnim czasie nakładem Prawosławnej Diecezji Lubelsko – Chełmskiej ukazała się książka o. Johna Meyendorffa pt. „Święty Grzegorz Palamas i duchowość prawosławia”. Jej autor, wybitny dwudziestowieczny teolog prawosławny był w latach 1984 – 1992 (aż do śmierci) rektorem Prawosławnego Seminarium Teologicznego św. Włodzimierza w Crestwood (New York).

Niniejsza książka jest już trzecią, dostępną w języku polskim pozycją tego autora po "Teologii bizantyjskiej" (PAX 1984) i "Małżeństwie w prawosławiu" (Lublin 1995).

Chociaż zasadniczą część prezentowanej książki stanowi opis postaci i życia św. Grzegorza Palamasa, czytelnik odnajdzie w niej w pierwszej kolejności wiele o życiu duchowych poprzedników świętego. Hezychazm, którego ukoronowaniem jest duchowość św. Grzegorza Palamasa ma bowiem swoje początki u Ojców pustyni, którzy zmagali się duchowo na pustyni pod kierownictwem doświadczonych przewodników duchowych. Modlitwa i duchowa walka prowadziła ich do głębokiego wewnętrznego wyciszenia i skupienia.

Książka w niezwykle przystępny sposób przedstawia również ich naśladowców: Ewagriusza z Pontu, św. Makarego Wielkiego, św. Grzegorza z Nyssy, św. Maksyma Wyznawcę oraz św. Symeona Nowego Teologa. O. Meyendorff wprowadza czytelnika w życie każdego z nich, naświetla epokę, w której przyszło im żyć, przedstawia zasadnicze elementy ich nauczania oraz obficie cytuje ich dzieła. W podobny sposób przedstawiony został sam św. Grzegorz Palamas i jego dzieło. W książce o. Meyendorffa czytelnik odnajduje opis sporu z Barlaamem z Kalabrii i innymi ówczesnymi myślicielami, które ostatecznie ukształtowały myśl św. Grzegorza. Wreszcie autor podejmuje temat istoty modlitwy Jezusowej, która stanowi centrum duchowości prawosławnej, a w szczególności hezychazmu. Z ostatniego rozdziału dowiadujemy się o zachowywaniu tradycji hezychastycznej w wiekach późniejszych na Rusi zazębiających się niemal ze współczesnością.

Warto podkreślić, że polskie wydanie książki o. Johna Meyendorffa pt. „Św. Grzegorz Palamas i duchowość prawosławia” znakomicie wpisuje się w dotychczasową działalność wydawniczą Prawosławnej Diecezji Lubelsko – Chełmskiej. Autorem przekładu jest wytrawny tłumacz literatury teologicznej dr Krzysztof Leśniewski, a redakcji tekstu polskiego dokonał o. Włodzimierz Misijuk. To między innymi dzięki ich staraniom czytelnik otrzymuje znakomite wydanie klasycznej już dzisiaj pozycji.

Książka jest już dostępna w sklepiku serwisu Cerkiew.pl.

— Szymon Krzyszczuk