Uroczystości ku czci św. Maksyma w Gorlicach

Tegoroczne uroczystości ku czci Św. Maksyma połączone były z centralnymi obchodami jubileuszu 100-lecia powrotu Łemków do Prawosławia i 10-leciem objęcia katedry prawosławnych biskupów przemyskich i gorlickich przez arcybiskupa Paisjusza. Przewodniczył im: Jego Ekscelencja, Najprzewielebniejszy Abel, Arcybiskup Lubelski i Chełmski wraz z Arcybiskupem Białostockim i Gdańskim Jakubem, Arcybiskupem Wrocławskim i Szczecińskim Jerzym, Prawosławnym Ordynariuszem Wojska Polskiego;  Arcybiskupem Przemyskim i Gorlickim Paisjuszem i Biskupem Łódzkim i Poznańskim Atanazym. Hierarchom asystowało duchowieństwo diecezji oraz przybyli księża z innych diecezji naszej Cerkwi. 

Podczas całonocnego czuwania śpiewał chór „Kliros”  Diecezjalnego Ośrodka Kultury Prawosławnej w Gorlicach  pod dyrekcją ks. prot. Jarosława Grycza. Swym pięknym śpiewem wprowadził on licznie zebranych pielgrzymów w szczególną modlitewną atmosferę duchowego przeżywania święta. 

W sam dzień święta, o godzinie 6.00 tradycyjnie sprawowana była I Liturgia Święta – jest to godzina rozstrzelania Św. Maksyma przed gorlickim sądem. Następnie sprawowany był obrzęd małego poświęcenia wody i nabożeństwo akatystu ku czci Św. Maksyma przed Jego Świętymi Relikwiami (Moszczami).

O godzinie 9.45  Rada Parafialna i proboszcz gorlickiej katedry ks. mitrat Roman Dubec przywitali przybyłych na święto hierarchów. Przed rozpoczęciem św. Liturgii Arcybiskup Abel dokonał poświęcenia tablicy upamiętniającej wielki jubileusz powrotu Łemków do wiary Ojców. Następnie zabrał głos ordynariusz diecezji arcybiskup Paisjusz. Władyka przywitał przybyłych zacnych gości w osobach wszystkich ordynariuszy prawosławnych diecezji naszej Cerkwi oraz przekazał słowa pozdrowień od naszego umiłowanego Ojca i Zwierzchnika, Jego Eminencji, Wielce Błogosławionego Sawy, Metropolity Warszawskiego i całej Polski, który bardzo chciał być w tym dniu razem z wiernym ludem Łemkowszczyzny, lecz niestety nie pozwoliły na to siły fizyczne. Metropolita Sawa z okazji jubileuszy wystosował przesłanie, o odczytanie którego poproszono Arcybiskupa Wrocławskiego i Szczecińskiego Jerzego. Zabrzmiały słowa przepełnione ojcowską miłością, troską i wdzięcznością za dar męstwa w wierności wierze przodków: „Prawosławna elita Łemkowszczyzny, Synowie św. Cyryla i Metodego, poprzez Unię Brzeską z 1596 r., zostali siłą zmuszeni dopiero w 1691 r. do porzucenia wiary ojców. Stuleciami płakali, patrząc na zawłaszczone cerkwie, które niosły ze sobą łemkowską modlitwę i tęsknotę (…)Świątynie wydarto wiernym, ale nie zdołano wydrzeć Prawosławia z Ich serc. Niczym uśpione ziarno, zraszane męczeńską krwią Synów Łemkowszczyzny, takich jak św. kapłan – męczennik Maksym Sandowycz czy też męczennicy Talergofu, czekało na dzień, kiedy lud zrzuci kajdany i powróci do wiary ojców (…) Czekano na Tylawę. (…) Niech w młodym pokoleniu Łemków rozkwita duch ich bohaterskich przodków sprzed 100 lat. Niech umacnia Was w wierności narodowym tradycjom i umiłowaniu św. Prawosławia. (…) Ekscelencjo, Najczcigodniejszy Bracie Arcybiskupie Paisjuszu. Dziesięć lat temu dane Ci było zostać pasterzem tego czcigodnego i wiernego Prawosławiu Ludu Bieszczad i Beskidu Łemkowskiego. (…) Dziękuję Ci, że troszczysz się o niego z pełnym oddaniem  i zaangażowaniem. Dziękuję, że w codziennej posłudze arcypasterskiej dzielisz się z nim swymi talentami i energią. Nie ustawaj w tym trudzie. Niech pod Twoją mądrą ręką to ziarno przyniesie stokrotny plon. Patrząc na rosnące ściany świątyni na św. Górze Jawor, patrząc na rzesze pielgrzymów odwiedzających grób św. Maksyma, patrząc na młodzież kultywującą łemkowskie tradycje… widzimy rodzący się plon. Niech będzie jeszcze obfitszy. Bądź ewangelicznym siewcą i żniwiarzem, którzy wspólnie cieszą się urodzajem.(…) Ekscelencjo. Bracia Łemkowie. Jakże symbolicznym jest fakt spotkania tych dwóch jubileuszy: 100-lecia powrotu do wiary ojców Łemków w 1926 r. i 10-lecia piastowania godności ordynariusza diecezji przez Jego Ekscelencję abp. Paisjusza. Wzmacniają one naszą wiarę  i gotowość dalszej służby Bogu, Cerkwi i Narodowi. Zanosząc Wszechmocnemu dziękczynienie za Was, z głębi serca, proszę Pana by chronił Was i umacniał, otulał swą łaską i błogosławieństwem, napełniał mądrością i miłością, a przede wszystkim by umacniał Waszą jedność. Bądźcie niewzruszeni i twardzi niczym górskie szczyty, których żadna siła nie skruszy i nie zrzuci  z prawosławnej ścieżki. Bądźcie jak górskie potoki, czyste i uśmierzające każde pragnienie. Trwajcie przy naszym Prawosławiu wiecznie i mężnie jak św. Męczennik Maksym. To Wasza przeszłość, teraźniejszość i przyszłość…” . Te piękne słowa naszego Zwierzchnika napełniły serca licznie zebranych wiernych szczególnym duchowym przeżywaniem tego świątecznego dnia. Utwierdziły w ojcowskiej miłości naszego Wielce Błogosławionego Władyki do ludu Łemkowszczyzny, którego apostołem  w ciężkich latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku był także Metropolita Sawa.

Rozpoczęła się Święta Liturgia. Władykom asystuje 23 duchownych i 3 diakonów. Po Ewangelii ze słowem do wiernych zwrócił się ks. mitrat Władysław Kaniuk, który przedstawił wiernym rys historyczny powrotu Łemków do Prawosławia i związane z tym faktem szykany ze strony unitów oraz restrykcje władz administracyjnych wobec wiernych Cerkwi prawosławnej. 

Podczas uroczystej Św. Liturgii śpiewał chór katedry Świętej Trójcy w Gorlicach  p/d lektora Anatola Hetchy. 

Po zakończeniu Liturgii i procesji z relikwiami Św. Maksyma, Jego Ekscelencja Arcybiskup Abel w swym słowie przywołał ważność wielkiego historycznego faktu powrotu Łemków do wiary ojców w historii naszej autokefalicznej Cerkwi. To właśnie Św. Maksym i naśladujący Go duchowni ukazali wiernym drogę powrotu z ciemności unii ku światłości wiary Ojców – Świętemu Prawosławiu. I dzisiaj tym co robicie tutaj na umęczonej ziemi łemkowskiej, zroszonej potem i  krwią naszych przodków, wraz ze swym arcypasterzem dajecie świadectwo, że św. Prawosławie żyje. Dziękujemy Wam za cud budowy cerkwi na Św. Górze Jawor i w Gładyszowie, za remonty zabytkowych cerkwi.  Za to wszystko cała Cerkiew przynosi Wam słowa wdzięczności  a my swoją obecnością  dajemy temu świadectwo – zakończył Władyka Abel. 

Władyka arcybiskup Paisjusz, natchnionym arcypasterskim głosem, wezwał wszystkich do wierności Świętemu Prawosławiu. Odrzuceniu pokus współczesnego świata i powróceniu do cnót, które posiadali nasi przodkowie. Ostatnie słowa Św. Maksyma „Niech żyje święte Prawosławie” – niech będą naszym drogowskazem, celem i umiłowaną przystanią. Władyka wyraził serdeczne słowa wdzięczności Jego Eminencji Metropolicie Sawie, za ojcowską opiekę i błogosławieństwo przekazane w Jego przesłaniu z okazji gorlickich jubileuszy. Władykom za przybycie i przewodniczenie uroczystościom. Duchowieństwu za wspólną modlitwę oraz tak licznie przybyłym w tym roku pielgrzymom w zorganizowanych grupach: z Podlasia i Ziem Zachodnich oraz zagranicy. Na wniosek arcybiskupa Paisjusza, Święty Sobór Biskupów PAKP, zatwierdził  wzór jubileuszowego medalu 100. lecia powrotu Łemków do Św. Prawosławia. Medale  te w dniu dzisiejszym otrzymali wszyscy Władycy, którzy przybyli do Gorlic. Medal z numerem 1, zostanie w najbliższym czasie wręczony Jego Eminencji Metropolicie Sawie.

Władyka podziękował także chórom za ich piękny śpiew i Bractwu Młodzieży Prawosławnej naszej diecezji za zorganizowanie IX pielgrzymki ze Zdyni do Gorlic , w której udział wzięło prawie 30 osób. Szczególne słowa wdzięczności arcybiskup Paisjusz skierował do księży z diecezji przemysko-gorlickiej, za ich przepełniony samo wyrzeczeniem i posłuszeństwem apostolski trud służby Cerkwi prawosławnej naszych ziem, oświęconych misją Św. św. Cyryla i Metodego.

W imieniu duchowieństwa diecezji, arcybiskupa Paisjusza  z 10 rocznicą objęcia katedry ordynariusza, pozdrowił ks. mitrat Bazyli Zabrocki. Duchowni wręczyli Władyce komplet nowych szat biskupich koloru niebieskiego – prosząc o dalsze mądre przewodzenie cerkwi Bieszczad i Beskidu – naszej diecezji.

Wszyscy pielgrzymi zostali zaproszeni na skromny poczęstunek przygotowany przez gorlickich parafian.

Po tej wielkiej uczcie wiary powróciliśmy do naszych domów odnowieni duchowo, aby nieść światu prawdę naszej zbawiennej wiary ze słowami modlitwy na ustach:

Święty Maksymie módl się do Pana i Boga naszego Jezusa Chrystusa, aby napełnił serca ludzi prawosławnych miłością do Cerkwi  i zdecydowaniem, aby mocno trzymali się Wiary ojców… 

Święty Maksymie módl się do Boga za naszego umiłowanego i niestrudzonego Metropolitę Sawę, naszych arcybiskupów i biskupów, którzy stoją na straży czystości naszej wiary, za kapłanów,  i cały prawosławny wierny lud Boży.

Tekst: ks. mitrat Andrzej Grycz

Foto: Autor, ls. Jarosław Grycz,  Dawid Lorczyk, Volodymyr Yukhymuk,  Sergiusz Fic