Warszawa podziwiała cerkwie na starych pocztówkach

W murach Centrum Kultury Prawosławnej w Warszawie 15 listopada odbyła się prelekcja i prezentacja multimedialna Aleksandra Sosny. Tego dnia mieliśmy niepowtarzalną okazję do poznania wspaniałej historii zapisanej za pomocą fotografii, a dokładniej – kartki pocztowej.

Znany wszystkim polityk, społecznik i działacz prawosławny odkrył przed wszystkimi uczestnikami prelekcji swoją pasję, jaką jest kolekcjonowanie pocztówek o tematyce prawosławnej. We wstępie pan Sosna opowiedział o swojej pasji i przybliżył nam świat filokartystów – kolekcjonerów kartek pocztowych, którzy to zbierają i wymieniają się poszczególnymi pocztówkami ze swych kolekcji. Dowiedzieliśmy się, iż samo pojęcie „pocztówka” jest autorstwa Henryka Sienkiewicza, który w 1900 r. wygrał konkurs na słowo mające zastąpić niepopularny wówczas rusycyzm otrytka. Na konkurs wpłynęło prawie trzysta pozycji, wśród nich: odsłonka, odwrotka, pisanka, niedyskretna i listówka – ostatecznie wygrała nasza pocztówka.

Do historycznych ciekawostek należy również to, iż do 1903 r. na pocztówce znajdował się obrazek i miejsce na tekst, a na odwrocie znajdowało się jedynie miejsce na adres oraz fakt, iż wszystkie pocztówki do 1945 r. uznajemy za stare, a te późniejsze za współczesne.

Zdecydowana większość pocztówek z kolekcji Aleksandra Sosny przedstawia warszawskie cerkwie, zarówno te nieistniejące, jak i zachowane do dzisiaj. Należy zwrócić uwagę, iż w zbiorze pana Sosny znajduje się 300 pocztówek z widokiem na warszawki sobór Aleksandra Newskiego i każda z nich jest na swój sposób niepowtarzalna. Najcenniejsze z nich to te z czasów I wojny światowej, których istnienie zawdzięcza się żołnierzom niemieckim – najczęściej na pierwszym planie widokówki znajdują się żołnierze, którzy zdecydowali się sfotografować na tle jednej z warszawskich cerkwi. Mieliśmy okazję zobaczyć cerkwie Warszawy, które istniały do odzyskania niepodległości przez Polskę, a okazuje się, iż było ich nie mało, bo aż dwadzieścia dwie! Spośród nich zobaczyliśmy wspomniany już sobór Aleksandra Newskiego, cerkiew Marii Magdaleny (dzisiejszy sobór), cerkiew św. Tatiany (dzisiaj Polska Akademia Nauk), czy cerkiew św. Olgi przy ul. Miodowej (dzisiaj klasztor bazylianów).

Prezentacja multimedialna została wzbogacona również o pocztówki przedstawiające przedwojenne cerkwie z różnych zakątków Polski: Augustowa, Kozienic, Puław, Staszowa, czy Lublina – wiele z nich były cerkwiami garnizonowymi. Pan Aleksander Sosna dzięki swej prelekcji i prezentacji zaraził nas wszystkich bakcylem kolekcjonerstwa i zachęcił do poszukiwania swoich pasji.

Więcej informacji na temat spotkania już wkrótce na stronie ckp.warszawa.pl.

— Jarosław Bałło