Wykład Wszechnicy Kultury Prawosławnej

Dnia 15 maja 2006r. w CKP w Białymstoku odbył się ostatni wykład VIII edycji Wszechnicy Kultury Prawosławnej. Pomimo nietypowego terminu /był to wykład zaległy z dnia 23 stycznia/ i pięknej majowej pogody, skłaniającej raczej do przebywania na dworze dopisała publiczność. Temat wykładu "Liturgie św. Bazylego Wielkiego, Uprzednio Poświęconych Darów i św. apostoła Jakuba" przedstawił ks. dr Henryk Paprocki.

Ojciec Henryk to wybitny prawosławny polski teolog. Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1972) i Instytutu św. Sergiusza w Paryżu (1978). Adiunkt Katedry Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. Rzecznik prasowy Cerkwi prawosławnej. Autor przekładów tekstów liturgii z języka starocerkiewnego na język polski. Wydał wiele prac z zakresu teologii prawosławnej /m.in. "Liturgie Kościoła Prawosławnego", "Wielki Tydzień i święto Paschy w Kościele prawosławnym", "Obietnica Ojca. Doświadczenie Ducha Świętego w Kościele Prawosławnym"/. Tłumacz prac m.in. Mikołaja Bierdiajewa, Sergiusza Bułgakowa, Oliviera Clement, Aleksandra Schmemanna i Mikołaja Afanasjewa.

Najpowszechniejszą Liturgią sprawowaną obecnie w cerkwi prawosławnej jest Liturgia św. Jana Chryzostoma. Odprawiana jest w niedziele i pozostałe dni tygodnia w ciągu całego roku. Pozostałe Liturgie odprawia się nie aż tak często. Liturgia św. Bazylego Wielkiego - celebrowana jest dziesięć razy w roku. Liturgia św. Jakuba, tylko w dzień św. Jakuba (5 listopada). Liturgia Uprzednio Poświęconych Darów - w środy i piątki Wielkiego Postu i pierwsze trzy dni Wielkiego Tygodnia.

Ojciec Paprocki w swoim wykładzie przedstawił słuchaczom rys historyczny Liturgii, a także ich pochodzenie i przemiany - np. Liturgia św. Jakuba Apostoła powstała w Jerozolimie, była dominująca we wczesnym etapie chrześcijaństwa, prawdopodobnie była pierwsza Liturgią Konstantynopola.

Pokazał również ich wzajemne podobieństwa i różnice. Na przykład - Liturgia św. Bazylego Wielkiego ma strukturę bardzo zbliżoną do Liturgii św. Jana Chryzostoma, ale jest za to bardziej uroczysta i dłuższa. W Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów nie dokonuje się przemiana Darów.

Ksiądz Henryk wyjaśnił dlaczego w strukturze Liturgii wspomina się katechumenów (we wczesnym chrześcijaństwie kandydaci do chrztu, mogli brać udział w części wstępnej nabożeństwia). Wszystkie teksty prawosławnych Liturgii stworzyli wielcy ojcowie Cerkwi. Nie ma wątpliwości co do ich autorstwa.

Jedyne pytanie, które padło po wykładzie, dotyczyło części Liturgii, w której wspomina się katechumenów.

W zakończeniu prowadzący spotkanie Jan Zieniuk podsumował VIII edycję Wszechnicy Kultury Prawosławnej. Przypomniał że Wszechnica istnieje już osiem lat. Zdobyła uznanie i szacunek. Podziękował wszystkim dzięki którym funkcjonuje - biskupowi Jakubowi za udostępnienie miejsca w CKP, wykładowcom, pracownikom CKP i wielu innym. Prosił o zgłaszanie się do niego (w terminie do końca maja) z ciekawymi tematami do przyszłej edycji Wszechnicy.

Więcej z tematyki Liturgii www.cerkiew.pl

O książkach wydanych przez o. Paprockiego można przeczytać na stronach : a/ sklep.cerkiew.pl , b/ www.poczytaj.pl , c/ www.racjonalista.pl , d/ www.homini.com.pl , e/ www.mareno.pl .

— Piotr Chomiuk