Ojcze! W ostatnim pytaniu Ojciec stwierdził, że Bóg wiedział, że człowiek zgrzeszy. Skoro Bóg wszystko wie, to czy my, ludzie czasami nie jesteśmy skazani na jakiśz góry ułożony plan. Czy tak na prawdę możemy zmienić nasze życie, skoro On i tak wie, co zrobimy? Bardzo proszę o odpowiedź na te pytania.

Ta wiedza wynika z cech ontologicznych Boga, a jedną z nich jest właśnie wszechwiedza. Bóg nie jest ograniczony czasem i dlatego wie wszystko. To trudne do zrozmienia dla człowieka, który jest ograniczony barierą czasu i dla którego istnieją takie pojęcia jak przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Gdyby człowiek był skazany na odgórnie ułożony plan, to wówczas musielibyśmy przyjąć naukę o przeznaczeniu, której Kościół Prawosławny nie uznaje. Pozbawia ona bowiem człowieka prawa wyboru pomiędzy dobrem a złem. Człowiek jest istotą wolną i sam pracuje na swoją relację z Bogiem. Bóg nie może zbawić człowieka wbrew jego woli. Ten proces nazywamy synergią człowieka i Boga. Wynik tej synergii (współpracy) nie jest dlatego uwarunkowany wiedzą Boga na temat zbawienia, czy też nie, człowieka. To zupełnie dwie różne rzeczy.

Pozdrawiam

— o. Jerzy Pańkowski